Küresel savunma çevrelerinde son yılların en büyük güvenlik zafiyetlerinden biri yaşandı. Avustralya Kraliyet Hava Kuvvetleri’ne ait bir F-35 Lightning II hayalet savaş uçağının bakım için Amerika Birleşik Devletleri’ne gönderilen kritik parçaları, uluslararası kargo rotasındaki fahiş bir hata sonucu Çin’in kontrolündeki Hong Kong’a ulaştı. Çinli gümrük ve güvenlik yetkilileri, havalimanına inen askeri sevkiyata derhal el koydu.
Ana yüklenici Lockheed Martin adına ticari kargo şirketi UPS tarafından taşınan paketin içinde, uçağın kokpit kanopisi ile dahili silah istasyonu kapağı bulunuyordu. Avustralya’dan havalanan sevkiyatın önce Güney Kore’ye plansız bir iniş yaptığı, ardından rotasından saparak Hong Kong’a yönlendirildiği öğrenildi. ABD’li yetkililer, ele geçirilen her iki parçanın da uçağın radarda görünmezliğini sağlayan çok gizli radar soğurucu malzeme (RAM) ile kaplı olduğunu doğruladı.
Kongre soruşturma başlattı, Pentagon devrede
Gelişmenin Washington’da duyulması geniş yankı uyandırdı. ABD Kongresi’ndeki en az iki komite, en üst düzey askeri teknolojilerin müttefik olmayan ülke rotalarından geçen sivil bir kargo firmasıyla nasıl taşındığını aydınlatmak üzere resmi soruşturma açtı.
Pentagon tarafından yapılan açıklamada, “Söz konusu parçaları geri almak, olayı tüm ayrıntılarıyla soruşturmak ve benzer durumların tekrarını önleyecek güvenlik tedbirlerini hayata geçirmek için ABD makamları ve sanayi ortaklarıyla aktif temas halindeyiz” denildi.
Lockheed Martin sözcüsü, parçaların kullanım ömrünü tamamladığını ve tersine mühendislik açısından düşük risk taşıdığını savunsa da askeri uzmanlar farklı görüşte. Savunma analistleri, parçalardaki radar soğurucu kimyasal bileşenin ve kompozit malzemenin fiziksel olarak incelenmesinin dahi hayalet uçak teknolojisine dair kritik sırları açığa çıkarabileceğine dikkat çekiyor.
Avustralya Savunma Bakanı Richard Marles ise tedarik zincirinin kendi taraflarındaki ayağında soruşturma yürütüldüğünü belirterek, küresel lojistiğin Lockheed Martin tarafından Washington’un belirlediği kurallar çerçevesinde yönetildiğini hatırlattı.
Körfez satışları öncesi teknoloji sızıntısı endişesi
Yaşanan kriz, ABD Kongresi’nin F-35 savaş uçaklarının Orta Doğu ülkelerine ihracatına ilişkin güvenlik çekincelerini tartıştığı kritik bir döneme denk geldi. Özellikle Suudi Arabistan’a onaylanan 24,3 milyar dolarlık F-35 satış paketi, Pekin’in Körfez bölgesinde derinleşen ticari ve askeri bağları nedeniyle Amerikan hayalet teknolojisinin Çin’e sızabileceği endişesiyle eleştiriliyordu.
Pekin yönetiminin el koyduğu gizli kaplamalı parçaları iade edip etmeyeceği konusundaki belirsizlik sürerken, Çin makamlarından konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
