Elektronik harbin ve uydu karartmalarının yoğunlaştığı modern muharebe sahasında uydu bağımlılığını azaltmak isteyen Amerika Birleşik Devletleri Kara Kuvvetleri, askeri kara araçlarının GPS veya harici radyo frekansı (RF) sinyallerine ihtiyaç duymadan konum belirlemesini sağlayan yeni nesil seyrüsefer teknolojileri için savunma girişimi TERN ile 11,26 milyon dolarlık bir anlaşma imzaladı.
Sözleşme; TERN tarafından geliştirilen Bağımsız Türetilmiş Konumlandırma Sistemi (IDPS) ile Araç Sağlığı ve Bakım Sistemi’nin (VHMS) askeri zırhlı ve taktik araçlara entegrasyonunu kapsıyor. Entegre iki sistem, hem araç mürettebatına hem de harekât merkezindeki komutanlara araçların anlık coğrafi konumu ve operasyonel muharebe hazırlığı hakkında kesintisiz veri aktarmayı amaçlıyor.
Harici sinyal olmadan araç üstünde konum hesaplama
IDPS mimarisi, harici uydu sinyalleri veya baz istasyonlarına bağlanmak yerine aracın konumunu araç üzerindeki uç bilişim (edge computing) işlemcileriyle sürekli olarak türetiyor. Bu sayede araçlar; yoğun karıştırma (jamming), yanıltma (spoofing) uygulanan sahalarda, tünellerde, derin vadilerde ya da GPS erişiminin tamamen kesildiği çöl ve arazi şartlarında rota takibini ve görev icrasını aksatmadan sürdürebiliyor.
VHMS ise motor, aktarma organları ve araç alt sistemlerinin mekanik sağlığını gerçek zamanlı izleyerek bu teknik verileri konum bilgisiyle harmanlıyor; filo komutanlarına zırhlı birliklerin harbe hazırlık durumunu tek bir ekrandan görme imkânı sunuyor.
TERN Üst Yöneticisi (CEO) Shaun Moore, anlaşmaya ilişkin değerlendirmesinde, “Gelecek nesil askeri araçların, harekât ortamı ne kadar zorlu olursa olsun kendi konumunu ve harbe hazırlık seviyesini bağımsız olarak türeteceğine, operatör ve komutanlara güvenilir veriler sağlayacağına inanıyoruz” dedi. Şirketin geliştirdiği teknoloji, daha önce ABD ordusunun düzenlediği “xTechOverwatch” inovasyon yarışmasında birincilik ödülü kazanmıştı.
Karartılan muharebe sahalarında alternatif seyrüsefer arayışı
Ukrayna ve Orta Doğu’daki çatışmalarda GPS sinyallerinin sıklıkla bloke edilmesi veya sahte koordinatlarla yanıltılması, Batılı orduların uydudan bağımsız Konumlandırma, Seyrüsefer ve Zamanlama (PNT) sistemlerine yönelik yatırımlarını hızlandırdı.
ABD ordusu son dönemde bu alandaki savunma tedariklerini art arda devreye alıyor:
- Hava Kuvvetleri devri: Temmuz ayında ABD Hava Kuvvetleri, dayanıklı seyrüsefer cihazlarının teslimatını hızlandırmak üzere Uzay Kuvvetleri’nden iki askeri GPS modernizasyon programını devraldı.
- CMOSS donanımları: Aynı ay içinde Pacific Defense firmasına, araç üstü form faktörlerine yönelik yükseltilmiş Güvenceli PNT eklenti kartlarının geliştirilmesi için sözleşme verildi.
- MAPS GEN II konuşlandırması: ABD Kara Kuvvetleri, GPS sinyallerinin bozulduğu ortamlarda araçların operasyonel kalmasını sağlayan ikinci nesil MAPS (Taktik Araçlar için Konumlandırma Sistemi) platformlarını sahaya dağıtmaya başladı.
TERN ile yapılan yeni anlaşma, Amerikan kara birliklerinin elektronik harp baskısı altındaki temas hatlarında uydu desteği kopsa dahi yönünü ve filo bütünlüğünü korumasını sağlayacak kritik bir adım olarak görülüyor.
