NATO’nun en genç üyelerinden Finlandiya, Avrupa kıtasında nükleer caydırıcılığı pekiştirmeyi ve Paris ile savunma iş birliğini derinleştirmeyi hedefleyen Fransa öncülüğündeki stratejik nükleer girişime resmen katıldığını duyurdu. İki ülke arasında yürütülen gizli diplomatik müzakerelerin ardından yayımlanan ortak bildiriyle teyit edilen karar, Helsinki yönetiminin savunma doktrininde yeni bir sayfa açtı.
Finlandiya Savunma Bakanlığı, ülkenin sürece ne kadar hızlı ve hangi operasyonel derinlikte dahil olacağını kendi ulusal kararları doğrultusunda belirleyeceğini bildirdi. İlk etapta Fransız nükleer doktrini üzerine istişareler, tatbikatlara gözlemci statüsünde katılım veya konvansiyonel kuvvet desteği sağlanması planlanırken; ilerleyen safhalarda Fransa Stratejik Hava Kuvvetleri’ne ait unsurların Finlandiya üslerine geçici olarak konuşlandırılması da masada yer alıyor.
Finlandiya Savunma Bakanı Antti Häkkänen, konuya ilişkin açıklamasında, “Fransa’nın bu girişimi Avrupa’nın savunmada daha aktif bir rol üstlenmesini destekleyecek. Girişimin temel hedefi tüm kıtada güvenlik ve caydırıcılığı artırmaktır” ifadelerini kullandı.
Macron’un “İleri Nükleer Caydırıcılık” planı genişliyor
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron tarafından başlatılan ve nükleer cephaneliği genişletmeyi öngören plan, Fransız nükleer kapasitesine sahip savaş uçaklarının ilk kez müttefik ülke topraklarında geçici konuşlanmasını içeriyor. Finlandiya’nın katılımından önce Norveç, Almanya, Polonya, İsveç, İngiltere, Hollanda, Belçika, Yunanistan ve Danimarka gibi ülkeler “ileri nükleer caydırıcılık” çerçevesine dahil olmayı kabul etmişti.
Girişim kapsamında katılımcı ülkeler, Fransız stratejik bombardıman ve taarruz uçaklarına lojistik ev sahipliği yapabilecek veya Fransız nükleer tatbikatlarına konvansiyonel koruma ve eskort unsurlarıyla destek verebilecek. Örneğin Almanya ve Fransa hâlihazırda bir Nükleer Yönlendirme Grubu kurarak ortak tatbikatlar dahil fiili iş birliğine başlamış durumda.
NATO nükleer paylaşımından tamamen ayrı bir mekanizma
Fransa liderliğindeki bu yapı, ABD’nin nükleer şemsiyesine ve NATO’nun yerleşik nükleer paylaşım anlaşmalarına bir alternatif veya rakip niteliği taşımıyor. NATO’nun 5. Madde kapsamındaki ortak savunma taahhüdünün aksine, bu inisiyatif taraflara karşılıklı bağlayıcı bir savunma yükümlülüğü getirmiyor.
Ayrıca Fransa, katılımcı ülkelerden nükleer cephaneliğin bakım ve modernizasyon masraflarına ortak olmalarını talep etmiyor. Fransız nükleer silahlarının nihai fırlatma ve kullanım kontrolü tamamen Paris yönetiminin inisiyatifinde kalmayı sürdürecek. Paris, nükleer doktrininin savunma odaklı karakterini koruyacağını ve Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) dahil tüm uluslararası taahhütlere bağlı kalacağını vurguluyor.
