İsveç Savunma Teçhizatı İdaresi (FMV), İsveç Silahlı Kuvvetleri’nin gelecekteki muharebe uçağı sistemini şekillendirmeye yönelik konsept çalışmalarını ilerletmek amacıyla havacılık devi Saab ve GKN Aerospace şirketleriyle yeni sözleşmeler imzaladı.
İlk olarak 2024 yılında başlatılan ve 2025’te kapsamı genişletilen program, İsveç hava sahasının korunmasında insanlı ve insansız platformların birlikte görev yapacağı yeni nesil hava muharebe mimarisini inceliyor.
Uçan göstericiler ve gelişmiş itki çalışmaları
Yeni aşamada Saab’a verilen 2,9 milyar İsveç kronu (yaklaşık 300 milyon dolar) değerindeki sözleşme; uçan ve yer göstericilerini, ileri düzey tasarım çalışmalarını ve insanlı-insansız sistem konseptlerini kapsıyor. Sözleşmenin süresi 2028 yılına kadar devam ederken, 2029 ve 2030 yılları için opsiyonlar da içeriyor.
Saab Havacılık İş Birimi Başkanı Lars Tossman, FMV’nin gösterdiği güvenden memnuniyet duyduklarını belirterek, yürütülen çalışmaların geleceğin savaş uçağı sistemlerinin merkezinde yer alacak teknolojilerin geliştirilmesi ve sahada gösterilmesi açısından kritik olduğunu vurguladı.
Programın motor ve güç sistemleri ayağını üstlenen GKN Aerospace ise 390 milyon İsveç kronu (yaklaşık 40 milyon dolar) değerindeki anlaşma kapsamında termal yönetim, uçak içi elektrik gücü ve itkiyle ilişkili alt sistemlere odaklanacak.
Gripen sonrası dönem için üç farklı senaryo
Yürütülen teknoloji geliştirme çalışmaları, İsveç hükümetinin 2040’lı yıllarda envanterdeki JAS 39 Gripen filosunun yerini alacak nihai platform kararını şekillendirecek. Stockholm yönetimi geleceğe yönelik üç farklı alternatifi değerlendiriyor:
- Tamamen milli imkânlarla bağımsız bir muharebe uçağı sistemi geliştirmek,
- Uluslararası bir konsorsiyum ve ortaklıkla yeni nesil uçak projesine dahil olmak,
- Yabancı menşeili hazır bir muharebe uçağı sistemini tedarik etmek.
Nihai yol haritası 2030’da netleşecek
İsveç hükümetinin stratejik yol haritasına ilişkin nihai kararını 2030 yılına kadar vermesi bekleniyor. Hâlihazırda Gripen C/D modellerini kullanan ve 60 adet yeni Gripen E modelini filoya katma sürecinde olan İsveç Hava Kuvvetleri, Ukrayna’ya devredilen C/D uçaklarının yerini doldurmak üzere ilave E serisi alımını da değerlendiriyor.
Söz konusu geliştirme programı; nihai kararın yönü ne olursa olsun teknik riskleri azaltmayı, havacılık uzmanlığını derinleştirmeyi ve İsveç’in savunma sanayisi kabiliyetlerini bağımsız kılmayı hedefliyor.
