Doğu Akdeniz’deki askeri dengeleri ve hava sahası güvenliğini doğrudan etkileyecek tarihi bir savunma hamlesi hayata geçti. Yunanistan ve İsrail hükümetleri; balistik füzeler, savaş uçakları, seyir füzeleri ve kamikaze dron tehditlerine karşı kapsamlı koruma sağlayacak çok katmanlı entegre bir hava savunma şemsiyesi için 3 milyar avro (yaklaşık 3,5 milyar dolar) değerinde resmi hükümetlerarası sözleşme imzaladı.
İsrail Savunma Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, bu tedarikin iki ülke tarihindeki en büyük savunma ihracatı sözleşmesi ve İsrail savunma sanayiinin küresel ölçekteki en büyük satışlarından biri olduğu vurgulandı.
“Aşil Kalkanı” adı verildi: Sistem mimarisinde neler var?
Yunanistan’da “Aşil Kalkanı” (Achilles Shield) olarak adlandırılan hava savunma mimarisi, İsrail’in sahada muharebe tecrübesi kazanmış hava savunma katmanlarını yapay zeka destekli yeni bir ulusal komuta-kontrol omurgasında birleştirecek.
Sistem kapsamında teslim edilecek temel platformlar ve görev profilleri şunlar:
- David’s Sling (Davut Sapanı): Rafael üretimi sistem, balistik füzelerin, ağır güdümlü roketlerin ve seyir füzelerinin yüksek irtifada önlenmesi amacıyla üst katman savunmasını üstlenecek. Finlandiya’nın ardından bu sistemi tedarik eden ikinci yabancı ülke Yunanistan oldu.
- BARAK MX: Israel Aerospace Industries (IAI) tarafından geliştirilen modüler sistem; savaş uçakları, seyir füzeleri ve balistik tehditlere karşı 35 ila 150 kilometrelik yarıçapta alan savunması sağlayacak.
- SPYDER: Rafael imzalı sistem, alçak irtifa hava tehditlerine, taarruz helikopterlerine ve kamikaze İHA’lara karşı özellikle sınır hatları ile Ege adalarında konuşlandırılacak.
- ELTA MMR radarları: IAI iştiraki ELTA Systems üretimi çok görevli hava gözetleme ve erken ihbar radarları, 360 derecelik hedef takip ve tespit verisi sağlayacak.
- Drone Dome: Yunanistan ayrıca kritik kamu binalarını ve askeri üsleri sürü dron saldırılarından korumak için 26 milyon avroluk (30 milyon dolar) ayrı bir sözleşmeyle Rafael üretimi Drone Dome İHA savar sistemlerini de temin edecek.
Farklı irtifa ve menzillerdeki bu katmanlar, Rafael tarafından geliştirilecek yapay zeka destekli ulusal komuta-kontrol ağıyla tek bir taktik resme dönüştürülecek; böylece tehdidin boyutuna göre en maliyet etkin önleme füzesi otomatik olarak seçilecek.
Bölgesel rekabet ve modernizasyon vizyonu
İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, imza töreninin ardından yaptığı açıklamada, *”Hegemonik hırslara sahip aktörlerin bölgede etkilerini genişletmeye ve istikrarı bozmaya çalıştığı bir dönemde İsrail ve Yunanistan, savunma ve stratejik iş birliklerini kararlılıkla derinleştirmeye devam edecektir”* ifadelerini kullandı.
Atina’nın hava savunmasını İsrail sistemleriyle takviye etme kararı, Türkiye ile Ege ve Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanları ve hava sahası anlaşmazlıklarının yanı sıra, Türkiye’nin yerli imkanlarla yürüttüğü kapsamlı hava savunma projesi ÇELİK KUBBE hamlesine karşı bir denge arayışı olarak değerlendiriliyor. Yunanistan ayrıca, İran’ın genişleyen balistik füze ve İHA cephaneliğine karşı Girit’teki Souda Körfezi gibi stratejik NATO deniz üslerini güvenceye almayı amaçlıyor.
Söz konusu anlaşma, Yunanistan’ın 2036 yılına kadar yaklaşık 28 milyar avro bütçe ayırdığı geniş kapsamlı askeri modernizasyon planının (“Gündem 2030”) en büyük yapı taşlarından birini oluşturuyor. Program kapsamında Atina yönetimi; 40 adede kadar F-35 savaş uçağı tedariki, mevcut F-16’ların Viper seviyesine yükseltilmesi, yeni fırkateyn alımları ve İsrail üretimi Elbit PULS çok namlulu roketatar sistemlerinin entegrasyonuyla vurucu gücünü baştan aşağı yenilemeyi hedefliyor.
