Ukrayna’nın askeri teknoloji ve inovasyon ekosistemini tek çatı altında toplayan hükümet destekli “Brave1” savunma kümesi, 2023 yılından bu yana yerli savunma sanayisi projelerine sağladığı finansal destekte önemli bir eşiği geride bıraktı. Girişim kapsamında bugüne kadar yerli geliştiricilere toplam 6,2 milyar grivna (yaklaşık 139 milyon dolar) tutarında fon sağlandı ve onaylanan hibe sayısı bini aştı.
Sağlanan doğrudan kaynaklar; önleyici kamikaze İHA’lar, insansız kara araçları (İKA), kısa menzilli taktik elektronik harp (EH) sistemleri ve uzaktan komutalı otomatik kuleler gibi sahada doğrudan ihtiyaç duyulan teknolojilerin seri üretime ve cepheye intikaline odaklanıyor. Kümenin güncel öncelikleri arasında füze bileşenleri, koordine hareket eden İHA sürüleri, amfibi ve istihkâm kara robotları, personel takip cihazları, piyade tespit radarları ile optik lens ve mıknatıs üretimi gibi kritik alt bileşenler yer alıyor.
Standart programda aslan payı insansız sistemlerin
Brave1, standart hibe programı çerçevesinde şimdiye kadar 2,3 milyar grivna (51,6 milyon dolar) değerinde 977 hibeyi onayladı:
- Kategori dağılımı: En fazla desteği 215 projeyle insansız hava araçları alırken, bunu 199 projeyle insansız kara araçları ile 49 girişimle elektronik harp ve sinyal istihbaratı sistemleri izledi.
- Hibe miktarları: Projelerin teknolojik hazırlık seviyesine (TRL) bağlı olarak proje başına 500 bin grivnadan (yaklaşık 11 bin 200 dolar) 8 milyon grivnaya (yaklaşık 180 bin dolar) kadar geri ödemesiz fon aktarıldı.
- Mülkiyet şartı yok: Verilen hibeler geri ödemesiz olarak sunulurken, girişimcilerden herhangi bir şirket hissesi devri veya fikri mülkiyet hakkı talep edilmiyor.
Kiev yönetiminin paylaştığı verilere göre, fondan yararlanan yerli savunma üreticilerinin yüzde 79’u bu ölçekte bir tohum yatırımını başka hiçbir kaynaktan temin edemeyeceğini belirtiyor.
Özel füze programı ve AB ortaklığı
Standart hibelerin yanı sıra yüksek öncelikli stratejik alanlar için ayrı destek hatları devreye alındı:
- Füze ve yapay zeka hibeleri: Özel bir program kapsamında füze ve askeri yapay zeka projeleri yürüten 20 girişime toplam 145 milyon grivna (3,3 milyon dolar) kaynak tahsis edildi. Bu kapsamda teknolojik olgunluk seviyesine bakılmaksızın kritik projelere 8 milyon grivnaya kadar doğrudan avans veriliyor.
- EU4UA Defense Tech desteği: Avrupa Birliği ortaklığıyla yürütülen uluslararası girişim üzerinden, saatte 450 kilometre hıza ulaşabilen önleme dronları ve gelişmiş radar sistemleri geliştiren 11 projeye 81 milyon grivna (1,8 milyon dolar) aktarıldı. 150 milyon grivnayı aşan bütçesiyle bu programın yaklaşık 40 projeyi fonlaması hedefleniyor.
Brave1 ayrıca Ukrayna Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı ve silahlı kuvvetlerin belirlediği doğrudan operasyonel ihtiyaçlar doğrultusunda açılan büyük ölçekli yarışmalar aracılığıyla 3,7 milyar grivnalık (83 milyon dolar) ayrı bir bütçe kullandı. Bu geniş kapsamlı kaynak; seyir ve balistik füzeleri, hava savunma füze sistemlerini, otonom sürü yazılımlarını ve mühimmat patlayıcı üretiminin yerlileştirilmesini içeren 34 stratejik projeye yönlendirildi.
