ABD Başkanı Donald Trump, ABD Donanması’na gelecekte inşa edilecek uçak gemilerinde Elektromanyetik Uçak Fırlatma Sistemi’nden (EMALS) vazgeçilerek geleneksel buhar tahrikli katapultlara geri dönülmesi talimatını içeren yeni bir ulusal güvenlik memorandumu imzaladı.
Söz konusu direktif, Pentagon’un iki ay (60 gün) içerisinde kapsamlı bir uygulama planı sunmasını şart koşuyor. Değişiklik, hâlihazırda inşası devam eden Gerald R. Ford sınıfının dördüncü süper uçak gemisi USS Doris Miller (CVN-81) ve serinin sonraki gemilerini doğrudan hedef alıyor. Sınıfın öncü gemisi olan aktif durumdaki USS Gerald R. Ford (CVN-78) ile inşası ileri aşamadaki diğer gemiler ise mevcut elektromanyetik donanımlarını koruyacak.
Geleneksel yüksek basınçlı buhar pistonlarına kıyasla uçak fırlatma hassasiyetini ve kalkış aralığını optimize eden EMALS teknolojisi, lineer indüksiyon motoru prensibiyle çalışıyor. Uzun süredir bu teknolojiyi eleştiren Trump ise sistemi “fazla karmaşık” olarak nitelendirerek, “Mıknatıslara azıcık su değdiğinde artık çalışmıyor. Savaşta kendini kanıtlamış buhar ve hidrolik sistemlerle donatılmış gemilere dönmeliyiz” görüşünü savunuyor.
Sanayi ve uzmanlardan maliyet ve gecikme uyarısı
Savunma analistleri ve gemi inşa uzmanları, tamamen elektrik altyapısına göre tasarlanmış gövde mimarisini buhar boruları ve mekanik pistonlara geri dönüştürmenin milyarlarca dolarlık ek maliyete ve yıllarca sürecek teslimat gecikmelerine yol açabileceği uyarısında bulunuyor. Ayrıca ABD’de buharlı katapult üretim altyapısının on yıllar önce sonlandırılmış olması sanayi zincirini zorlayacak temel etkenler arasında gösteriliyor.
USS Doris Miller üzerindeki EMALS üretim çalışmalarını yarıya yaklaştıran ana yüklenici General Atomics, “Rotayı şu aşamada değiştirmek projeye çok ciddi maliyet, takvim ve entegrasyon riskleri getirecektir” açıklamasında bulundu.
Muhalefet ve operasyonel tasarruf tartışması
Karara tepki gösteren Kongre üyeleri ve deniz havacılığı uzmanları, EMALS teknolojisinin işletme maliyetlerini yıllık yaklaşık 100 milyon dolar düşürdüğünü ve güverte personel ihtiyacını ciddi oranda azalttığını vurguluyor.
Eski bir donanma test pilotu olan Arizona Senatörü Mark Kelly, “Uçak gemilerinin fırlatma rampalarından yüzlerce kez havalandım, havacılık mühendisliği yüksek lisansım var ve ben bile donanmaya spesifik mühendislik sistemlerini nasıl tasarlayacağını dikte etmem” diyerek karara sert tepki gösterdi.
