Amerika Birleşik Devletleri Savunma Bakanlığı (Pentagon), balistik füze tehditlerine karşı hava savunma envanterini güçlendirmek amacıyla savunma sanayii devi Raytheon ile devasa bir tedarik anlaşmasına vardı. Beş yıllık süreyi kapsayan ve iki yıllık opsiyon hakkı içeren sözleşmenin toplam değerinin 6,3 milyar dolara kadar ulaşabileceği açıklandı. Anlaşma, Standard Missile-3 Block IB (SM-3 IB) önleme füzelerinin seri üretimini ve lojistik idamesini kapsıyor.
Söz konusu sözleşme, Pentagon ile Raytheon arasında şubat ayında duyurulan ve kritik füze stoklarını hızla ikmal etmeyi hedefleyen beş stratejik anlaşmanın önemli bir parçasını teşkil ediyor.
Füze savunma envanterini yenileme stratejisi
Pentagon, son dönemde tırmanan bölgesel krizlerin ardından hava savunma cephaneliğini genişletme planlarını hızlandırdı. Yapılan bu 6,3 milyar dolarlık yatırım, Raytheon’un ABD Donanması için Standard Missile-6 (SM-6) füzeleri üretmek üzere imzaladığı 24,4 milyar dolarlık sözleşmenin hemen ardından geldi.
Her iki mühimmat da deniz platformlarından ateşlenmesine rağmen görev tanımlarıyla birbirinden ayrışıyor. SM-6 füzeleri daha geniş kapsamlı hava savunması ve seyir füzelerine karşı çok rollü koruma sağlarken, SM-3 füzeleri doğrudan atmosfer dışı seyir aşamasındaki balistik füzeleri imha etmek üzere geliştirildi.
Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Raytheon Başkanı Phil Jasper, üretimin artırılmasının stratejik önemine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Bu sözleşme, Raytheon’un kritik mühimmat üretimini artırma ve müşterilerimizin ihtiyaç duydukları savunma kabiliyetlerine tam zamanında erişmesini sağlama taahhüdünü pekiştirmektedir. SM-3 Block IB, muharebe sahasında etkinliğini ve operasyonel değerini kanıtlamış bir sistemdir. Bu anlaşma; ABD Donanması, Füze Savunma Ajansı ve müttefiklerimizin karşılaştığı yeni nesil tehditlere karşı stoklarımızı süratle yenilememizi sağlayacak.”
SM-3 Block IB sisteminin teknik üstünlükleri
İlk kez 2024 yılında operasyonel muharebe ortamında kullanılan SM-3 Block IB, hem savaş gemilerinden hem de karadaki konuşlu bataryalardan ateşlenebiliyor. Kısa ve orta menzilli balistik füzeleri uçuşlarının seyir (midcourse) fazında yok etmek üzere tasarlanan sistem, ABD Donanması’nın entegre hava ve füze savunma mimarisinin kilit unsurlarından biri olarak kabul ediliyor.
Yaklaşık 900 kilometre menzile ve 500 kilometre irtifaya ulaşabilen mühimmat, sahip olduğu çift renkli kızılötesi arayıcı başlık sayesinde sahte hedeflerle gerçek füzeleri başarıyla ayırt edebiliyor. İtki vektör kontrol sistemi ise çarpma anından hemen önce mühimmata yüksek manevra yeteneği kazandırıyor.
Maliyet avantajıyla yüksek hacimli tedarik imkanı
SM-3 Block IB varyantı, sunduğu teknik üstünlüğün yanı sıra tedarik maliyetiyle de öne çıkıyor. Birim maliyeti 10 ila 15 milyon dolar arasında hesaplanan Block IB modeli; tanesi yaklaşık 35 ila 40 milyon doları bulan daha gelişmiş SM-3 Block IIA varyantına kıyasla bütçe açısından belirgin bir tasarruf sağlıyor.
Maliyetin daha makul seviyelerde olması, savunma bütçesini zorlamadan caydırıcı stok miktarını yüksek tutmak isteyen ABD ordusuna füzeleri çok daha geniş adetlerde tedarik etme esnekliği sunuyor.
