Ukrayna ile NATO, çatışma sahasında karar alma süreçlerini hızlandırmak ve insansız hava aracı (İHA) tehditlerine karşı erken uyarı sağlamak amacıyla iki kritik yapay zekâ aracını ortaklaşa geliştirdi. NATO-Ukrayna Müşterek Analiz, Eğitim ve Öğretim Merkezi (JATEC), Müttefik Dönüşüm Komutanlığı (ACT) ve Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’nin ortak çalışmasıyla geliştirilen Model No. 13 ve Model No. 32 isimli yazılımlar resmi olarak tanıtıldı.
Geliştirilen iki model, modern muharebe ortamının en belirleyici iki aşamasına odaklanıyor: Düşman dron tehditlerini önceden tahmin etmek ve dost birliklerin topçu harekatını en verimli şekilde planlamak.
Dron tehditlerini önceden sezen sistem: Model No. 13
“Model No. 13”, temas hattı yakınlarında konuşlu Rus dronlarının olası faaliyetlerini önceden kestirebilmek için tasarlandı. Sistem; geçmiş operasyon verilerini, meteorolojik koşulları ve cephedeki güncel durumu anlık analiz ederek yüksek doğruluk payıyla tahminler üretiyor.
Yapay zekâ modeli özellikle şu kritik parametreleri öngörebiliyor:
- Düşman İHA saldırılarının yoğunluğu ve dalga sıklığı,
- Hedef alınması muhtemel coğrafi alanlar ve rota koridorları,
- Saldırıların gerçekleşeceği zaman pencereleri,
- Harekâta dahil edilecek kamikaze ve keşif dronu tipleri.
Gerçek harp verileriyle doğrulandı
Ukrayna Savunma Bakanlığı, Model No. 13’ün sahada toplanan gerçek verilerle kapsamlı testlerden geçirildiğini ve başarıyla doğrulandığını açıkladı. Modelin kısa süre içinde ordunun durumsal farkındalık yazılımlarına doğrudan entegre edilmesi planlanıyor.
Topçu birliklerine yapay zekâ desteği: Model No. 32
Geliştirilen ikinci araç olan “Model No. 32”, topçu operasyonlarının otomatik olarak planlanmasını sağlayan bir karar destek modülü olarak görev yapıyor. Görevin gereksinimlerini, operasyonel kısıtlamaları, mevcut silah sistemlerini ve mühimmat stoklarını değerlendiren yazılım, en uygun atış planlarını saniyeler içinde oluşturup sıralıyor.
Askeri personelin farklı atış seçeneklerini elle karşılaştırma ihtiyacını ortadan kaldıran sistem; lojistik, balistik ve angajman parametrelerini hızla hesaplayarak karar alma süresini kayda değer ölçüde kısaltıyor. Modelin ilk prototipi doğrulama ve saha testleri için Ukraynalı yetkililere teslim edildi.
İHA savaşında yapay zekâ ve uluslararası iş birlikleri
Rusya’nın şehirleri, askeri mevzileri ve kritik enerji altyapılarını hedef alan yoğun İHA akınları, erken uyarı sistemlerini Ukrayna savunması için hayati hale getirdi. Ukrayna Savunma Bakanlığı verilerine göre, Ukrayna kuvvetleri yalnızca 2026 yılının başından bu yana 220 binden fazlası sabit kanatlı olmak üzere 350 bini aşkın Rus insansız hava aracını etkisiz hale getirdi.
Bu devasa tehdit karşısında yapay zekâ altyapısını güçlendiren Ukrayna, sahadan elde edilen savaş kayıtlarıyla modellerin eğitildiği “Avengers Labs” platformunu müttefiklerine de açtı. Birleşik Krallık, eylül ayında bu platforma katılan ilk uluslararası ortak olarak İngiliz savunma şirketlerinin gerçek harp verileri üzerinden insansız sistem algoritmaları geliştirmesine olanak tanıdı.
