Mayın Yasaklama Uluslararası Kampanyası (ICBL), Polonya ve Finlandiya’nın antipersonel kara mayını üretme girişimlerine karşı uluslararası kamuoyunu harekete geçmeye çağırdı. Koalisyon; Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri, Avrupa Birliği yetkilileri, Uluslararası Kızılhaç Komitesi ve insani silahsızlanmayı destekleyen ülkelerin dışişleri bakanlarına resmi mektup göndererek iki ülkeye baskı yapılmasını istedi.
Hem Varşova hem de Helsinki yönetimleri, antipersonel mayınlarının kullanımını ve üretimini yasaklayan Ottava Sözleşmesi’nden (Mayın Yasağı Anlaşması) ayrılmış bulunuyor. Ancak ICBL, anlaşmadan çekilmenin bu mühimmatları yeniden üretme veya sahaya yerleştirme zorunluluğu doğurmadığına dikkat çekerek her iki hükümetin de bu kararlarından vazgeçebileceğini vurguladı.
Sivil kayıpların yüzde 90’ı kara mayınlarından kaynaklanıyor
Bir insanın varlığı, yakınlığı ya da temasıyla infilak etmek üzere tasarlanan antipersonel mayınları; asker ile sivil arasında ayrım gözetmeksizin patlıyor ve çatışmalar sona erdikten yıllar sonra dahi can almaya devam ediyor.
ICBL’in 2025 Kara Mayını İzleme Raporu’na göre, 2024 yılında kara mayınları ve savaştan kalan patlayıcı mühimmat kaynaklı can kayıplarının yüzde 90’ından fazlasını siviller oluşturdu. Yaş tespiti yapılabilen sivil kayıpların yüzde 46’sının ise çocuklar olduğu kayıtlara geçti.
Polonya dünyanın en büyük mayın stokçusu olabilir
ICBL verilerine göre Polonya’nın planladığı 14,7 milyon adetlik antipersonel mayını tedariki, ülkeyi küresel ölçekte en büyük mayın stokuna sahip ülkelerden biri haline getirebilir. Polonya Silahlanma Ajansı, sözleşmeden çekilme kararının yürürlüğe girmesinden bir ay sonra, mart ayında pazar istişarelerini başlattı.
Polonyalı yetkililer, olası bir tehdit durumunda mayınların doğu sınırına döşenebileceğini; ihtiyaç fazlası üretimin ise Ukrayna ve Baltık ülkeleri başta olmak üzere müttefiklere ihraç edilebileceğini dile getiriyor.
Finlandiya’da yerli üretim takvimi netleşiyor
Finlandiya ise sözleşmeden resmi olarak ayrılmasının ardından ocak ayında yerli üretim antipersonel mayınları tedarik edeceğini duyurdu. İlk teslimatların 2027 yılında yapılması planlanırken üst düzey bir ordu yetkilisi toplam satın alma miktarının 1 milyon adede ulaşabileceğini ifade etti. İnsani yardım kuruluşları, bu adımların kıtada mayın kullanımını ve ihracatını yeniden tırmandırmasından endişe duyuyor.
