ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) ve Hava Kuvvetleri, özellikle İran’a yönelik gerçekleştirilen operasyonlarda etkinliğini kanıtlayan Long-Range Anti-Ship Missile (LRASM) ve Joint Air-to-Surface Standoff Missile (JASSM) füzelerinin üretimini radikal bir şekilde artırma kararı aldı. Pentagon, önümüzdeki 5 ila 7 yıllık süreci kapsayan yeni plan çerçevesinde, farklı konfigürasyonlarda toplam 11.200 adede kadar füze tedarik etmeyi hedefliyor.
Büyük ölçekli üretim hedefi
Yeni plan, yıllık bazda 1.000 adedin üzerinde bir üretim hacmine ulaşmayı amaçlıyor. Bu hedef, mevcut bütçe verileriyle kıyaslandığında devasa bir artışa işaret ediyor. ABD Hava Kuvvetleri’nin 2025 mali yılı bütçesinde 450 JASSM ve 115 LRASM için kaynak ayrılmıştı. 2026 mali yılı için ise toplam 507 füzelik bir talep söz konusuydu. Yeni tedarik stratejisiyle birlikte, üretim kapasitesinin mevcut seviyelerin çok üzerine çıkarılması planlanıyor.
İran operasyonlarının etkisi
Bu hızlı üretim artış kararının ardında, sahadaki operasyonel ihtiyaçların yattığı belirtiliyor. Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi’nin (CSIS) 21 Nisan 2026 tarihli raporuna göre, İran’a karşı gerçekleştirilen hava harekâtında 1.000’den fazla JASSM füzesi kullanıldı. Bu veri, JASSM’in Tomahawk seyir füzelerini geride bırakarak çatışmanın en yoğun kullanılan taarruz mühimmatı haline geldiğini gösteriyor.
Pentagon, LRASM’nin İran operasyonlarındaki kullanımına dair resmi bir açıklama yapmasa da, füzenin Hint-Pasifik stratejisi için kritik önemi devam ediyor. Haziran ayında gerçekleştirilen “Valiant Shield 2026” tatbikatında, B-2 Spirit bombardıman uçaklarının LRASM entegrasyonu başarıyla test edilmişti.
Benzer teknoloji, farklı hedefler
LRASM (AGM-158C) ve JASSM-ER (AGM-158B), aynı üretim bandında üretilmeleri ve ortak bir gövde mimarisini paylaşmaları sayesinde Pentagon için lojistik avantaj sağlıyor. İki füze sistemi de benzer gizlilik (stealth) özelliklerine, Williams F107 turbofan motorlarına ve kanat/kuyruk düzenlerine sahip. Her iki füze de 370 kilometreyi aşan menzillere ve 450 kilogramlık delici harp başlığı taşıma kapasitesine sahip.
Buna rağmen iki mühimmat, odaklandıkları hedefler bakımından ayrışıyor:
-
JASSM: GPS destekli ataletsel navigasyon ve kızılötesi arayıcı başlık kullanarak sabit kara hedeflerini vurmak üzere tasarlanmıştır.
-
LRASM: Pasif radyo frekans sensörleri, görüntüleyici kızılötesi arayıcı ve yerleşik otonomi özellikleri sayesinde, GPS sinyallerinin engellendiği veya karıştırıldığı ortamlarda hareketli savaş gemilerini tespit edip vurabilme yeteneğine sahiptir.
Kapasite sorunu ve gelecek vizyonu
Hava Kuvvetleri bütçe belgeleri, mevcut üretim kapasitesinin 2026 yılı itibarıyla yıllık 860 JASSM ve 240 LRASM civarında olduğunu gösteriyor. Pentagon’un ortaya koyduğu yeni tedarik hedefleri, mevcut üretim bandının kapasitesinin üzerine çıkılmasını zorunlu kılıyor. Bu durum, savunma sanayii tedarik zincirinde kapasite artırımına yönelik büyük yatırımların önümüzdeki dönemde hız kazanacağının habercisi olarak değerlendiriliyor.
