Çin Halk Kurtuluş Ordusu Hava Kuvvetleri (PLAAF), küresel operasyonel intikal yeteneklerini sergileyen tarihi bir tatbikata imza attı. Çin, Mısır ile ortaklaşa icra edilen “Eagles of Civilization” (Medeniyetin Kartalları) tatbikatının ikinci ayağı kapsamında J-16 çok rollü ağır avcı uçaklarını ilk kez Asya kıtası dışına konuşlandırdı.
Çin’den havalanan J-16 filosu; YU-20 havada yakıt ikmal tankerleri, KJ-500 havadan erken ihbar ve kontrol (HİK) uçakları ve Z-20 helikopterleri eşliğinde 9 saatlik kesintisiz uçuşla 6 bin kilometreden fazla mesafe katederek Mısır’daki hava üssüne iniş yaptı. Bu intikal, J-16 platformunun bugüne kadarki en uzun menzilli denizaşırı operasyonu oldu.
Batı menşeili avcı jetine karşı ilk doğrudan temas
Ağustos ortasından eylül başına kadar devam eden tatbikatın en dikkat çekici aşamasını, Çin yapımı J-16’lar ile Mısır Hava Kuvvetleri envanterindeki Fransız yapımı Dassault Rafale savaş uçakları arasındaki simüle edilmiş hava muharebeleri oluşturdu.
Uçaklar, Mısır hava sahasında bire bir (1v1) ve ikiye iki (2v2) yakın ve orta menzilli hava muharebesi (it dalaşı) eğitimleri icra etti. Bu tatbikat, Çin’in 4.5 nesil ağır avcı uçağı J-16’nın Batı menşeili gelişmiş bir platformla girdiği ilk doğrudan hava muharebesi denemesi olarak kayıtlara geçti. Geçtiğimiz yıl yapılan ilk tatbikatta Pekin, Mısır’ın MiG-29 uçaklarıyla birlikte uçmak üzere daha hafif sınıftaki J-10C filosunu göndermişti.
Çin’in ağır sıkleti: “Gizli Ejderha” Shenyang J-16
Rus yapımı Su-30MKK platformu temel alınarak Çin’in yerli imkânlarıyla geliştirilen çift motorlu ve çift kişilik Shenyang J-16 (“Qianlong” / Gizli Ejderha), yüksek faydalı yük ve uzun menzil avantajlarıyla öne çıkıyor:
- Boyut ve Ağırlık: 22 metre gövde uzunluğu, 15 metre kanat açıklığı ve yaklaşık 35 ton azami kalkış ağırlığı.
- Performans: Saatte 2 bin 120 kilometre (Mach 2 civarı) azami hız, 17 bin metre servis tavanı ve 1.850 kilometreyi aşan operasyonel görev yarıçapı.
- Aviyonik ve Radar: Aktif Elektronik Taramalı Dizi (AESA) radarı, kızılötesi arama-takip (IRST) sistemi ve düşürülmüş radar kesit alanı (RCS).
- Elektronik Harp Varyantı: Platformun aynı zamanda düşman radar ve hava savunma hatlarını baskılamak üzere geliştirilmiş “J-16D” adlı özel bir elektronik harp modeli de bulunuyor.
Küresel güç projeksiyonu ve istihbari kazanımlar
Askeri analistler, Çin’in Mısır’a J-16 ve yakıt ikmal uçaklarıyla intikal etmesini, Pekin’in Doğu Asya dışındaki uzak coğrafyalara da hava gücü yansıtma kabiliyetinin bir göstergesi olarak değerlendiriyor.
Öte yandan, aynı zamanda Hindistan Hava Kuvvetleri’nin de ana omurgasını oluşturan Rafale jetlerine karşı simüle edilmiş eğitim verisi toplamak, Çinli pilot ve taktik planlayıcılar için stratejik bir veri tabanı oluşturuyor. Mısır ile derinleşen bu askeri temaslar, Doğu Akdeniz ve Kuzey Afrika hattında değişen jeopolitik dengeleri de gözler önüne seriyor.
