Hindistan’ın beşinci nesil yerli hayalet savaş uçağı projesi Advanced Medium Combat Aircraft (AMCA) için kritik bir sanayi hamlesi geldi. Hindistan merkezli sanayi devi Reliance Industries ile İngiliz havacılık ve motor üreticisi Rolls-Royce, AMCA programı için bağımsız ve yerli bir savaş uçağı motorunu ortaklaşa tasarlamak, geliştirmek ve üretmek amacıyla stratejik niyet beyanında bulundu.
Ortaklık kapsamında iki şirket, motor tasarımı, testleri ve seri üretim süreçlerini tek çatı altında toplayacak özel bir Havacılık Gaz Türbini Kompleksi (Aerospace Gas Turbine Complex) kurmayı da değerlendiriyor.
Tam teknoloji transferi ve 120 kN itki hedefi
Geliştirilmesi planlanan yeni nesil motorun 120 kilonewton (kN) üzerinde itki gücü üretmesi ve AMCA’nın daha gelişmiş versiyonu olan AMCA Mk2 varyantına güç vermesi hedefleniyor.
Rolls-Royce yetkilileri, motorun doğrudan Hindistan’da tasarlanıp geliştirileceğini ve fikri mülkiyet hakları (IP) ile tam teknoloji transferinin tamamen Hindistan’a devredileceğini açıkladı. Bu sayede Yeni Delhi yönetimi; motorun ömrü boyunca bakım, modernizasyon ve ihracat süreçlerini yabancı bir ülkenin onayına bağlı kalmaksızın bağımsız biçimde yürütebilecek.
Planlanan takvime göre motorun ilk test uçuşunun 2034 yılında yapılması, seri üretime ise 2036 yılına kadar geçilmesi öngörülüyor.
“Kritik teknolojilerde stratejik bağımsızlık”
Ortaklığa ilişkin değerlendirmelerde bulunan Reliance Industries İcra Direktörü Anant Ambani, stratejik özerkliğin yerli kabiliyetlerden geçtiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Rolls-Royce ile hedefimiz, onların ileri itki sistemlerindeki küresel uzmanlığı ile Reliance’ın teknoloji, üretim ölçeği ve icra gücünü birleştirerek Hindistan’da yerli bir aero-motor ekosistemi inşa etmektir. Amacımız, ülkemizi kendine yeten ve zamanla bu alanda küresel çapta rekabet edebilen kalıcı bir ulusal güce ulaştırmaktır.”
Rolls-Royce İcra Kurulu Başkanı (CEO) Tufan Erginbilgiç ise bu iş birliğinin, Hindistan’ın kendi kendine yeten güçlü bir havacılık ekosistemi kurma yolunda kritik bir kilometre taşı olduğunu vurguladı.
Hindistan’ın bitmeyen motor arayışı
Hindistan Hava Kuvvetleri, onlarca yıldır yerli savaş uçaklarına güç verecek bir motor geliştirmekte zorlanıyor. Savunma Araştırma ve Geliştirme Örgütü (DRDO) tarafından 1980’lerde başlatılan Kaveri motoru projesinin Tejas uçaklarının isterlerini karşılayamaması, orduyu ithal motorlara bağımlı kılmıştı.
AMCA programının mevcut yol haritasında ise süreç iki aşamalı ilerliyor:
AMCA Mk1: İlk partide Amerikan General Electric üretimi GE F414 motorları kullanılacak ve uçağın ilk uçuşunu 2028-2029 yıllarında yapması planlanacak.
AMCA Mk2: 2030’ların sonuna doğru üretime girecek gelişmiş partide, yerli ve bağımsız olarak geliştirilen yeni 120 kN sınıfı motor yer alacak.
Rolls-Royce ve Reliance ortaklığının yanı sıra Fransız motor üreticisi Safran ile DRDO arasındaki yüksek itkili ortak motor teklifi de Hindistan hükümetinin değerlendirme masasında bulunuyor.
