Birleşmiş Milletler (BM) bünyesindeki Myanmar Bağımsız Soruşturma Mekanizması (IIMM) tarafından yayımlanan yıllık rapor, ülkedeki askeri yönetimin sivilleri hedef alan hava saldırılarını ve savaş suçlarını sistematik biçimde artırdığını ortaya koydu. Raporda, cunta yönetiminin yanı sıra orduya karşı savaşan bazı silahlı grupların da işkence ve cinsel şiddet gibi ağır hak ihlallerine karıştığı bildirildi.
Myanmar’da 2021 yılında gerçekleşen askeri darbeden bu yana devam eden çatışma ortamında 100 binden fazla kişinin hayatını kaybettiği, 3,6 milyonu aşkın insanın ise yerinden edildiği tahmin ediliyor.
Sivilleri hedef alan hava saldırıları ve yeni taktikler
BM İnsan Hakları Konseyi yetkililerinin yürüttüğü incelemelerde; yerleşim yerleri, okullar, hastaneler, ibadethaneler ve sığınmacı kamplarının doğrudan hedef alındığı tespit edildi. Askeri cuntanın, alçak irtifadan güdümsüz patlayıcılar bırakmak amacıyla dron, motorlu yamaç paraşütü ve cayrokopter kullanımını yaygınlaştırdığı vurgulandı.
Soruşturma kapsamındaki bazı vakalarda, hava araçlarının hedefe yaklaşırken motorlarını kapatıp sessizce süzüldüğü ve bu taktik nedeniyle sivillerin sığınaklara kaçacak zaman bulamadığı aktarıldı. Ayrıca askeri kontrol altındaki tesislerde keyfi tutuklamalar, gözaltında ölümler, fiziksel ve cinsel işkence vakalarına dair geniş kapsamlı deliller toplandı.
Ağır cezalar içeren seçim yasası baskı aracı oldu
Ülkede gerçekleştirilen genel seçimlerin askeri denetim, yoğun şiddet ve baskı ortamında yapıldığına dikkat çekildi. Muhalif grupların dışlandığı ve çatışmaların yoğun olduğu birçok bölgede sandıkların kurulamadığı oylamayı, ordu destekli parti kazandı.
Süreci eleştiren veya protesto edenleri hedef alan özel yasa kapsamında, sosyal medyada paylaşım yapan çok sayıda sivilin dahi 20 yıla kadar hapis veya idam cezası talebiyle tutuklandığı bildirildi. Uzmanlar, gözaltı merkezlerindeki hak ihlallerinin önemli bir kısmının bu seçim yasasının uygulanmasıyla bağlantılı olduğunu kaydetti.
