Orta Doğu’daki çatışmalar coğrafi alanını genişleterek tırmanmaya devam ederken, Yemen’deki Husilerin Kızıldeniz’deki petrol tankerlerini hedef almasının ardından ABD ordusu İran’daki askeri hedeflere yönelik yeni bir hava saldırısı dalgası başlattı. Bölgedeki aktif çatışmaların on üçüncü gecesinde yaşanan bu gelişmeler, küresel enerji piyasalarında ve uluslararası diplomasi mecralarında alarm zillerinin çalmasına neden oldu.
ABD’den İran’a Mali ve Askeri Tehdit
ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), İran Devrim Muhafızları’nın ticari deniz taşımacılığına yönelik tehditlerini azaltmak ve Tahran’ı sorumlu tutmak amacıyla güneybatıdaki Ahvaz kenti, Omidiyeh, liman kenti Bandar Abbas ve Hürmüz Boğazı’ndaki Keşm adasının hedef alındığını açıkladı.
ABD Başkanı Donald Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, bölgede gemilere, kargolara veya ilgili diğer unsurlara verilen tüm zararların, “ABD’nin elinde bulunan ve kontrol ettiği” dondurulmuş İran varlıkları kullanılarak karşılanacağını duyurdu. Tahran yönetimini Husilerin eylemlerinden sorumlu tutan Trump, hem İran’ın hem de müttefiklerinin yakında “büyük bir askeri cezalandırmayla” karşı karşıya kalacağını vurguladı.
Küresel Ekonomide Petrol Şoku ve Enflasyon Alarmı
Çatışmaların küresel ticaret damarlarını tıkaması ve enerji sevkiyatını tehlikeye atması piyasaları altüst etti. Uluslararası gösterge Brent ham petrolünün varil fiyatı mayıs ayından bu yana ilk kez 100 doları aşarak yüzde yedi oranında yükseldi.
Durumun vahametine dikkat çeken Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, Güvenlik Konseyi’nde yaptığı konuşmada, “Durum kontrolden çıkıyor. Hayal edilemeyenin sınırında geziniyoruz. Bir kriz diğerini besliyor” uyarısında bulundu. Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde enerji şokunun enflasyonu tırmandırabileceği konusunda uyarılarda bulunurken, Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius ise ortada bir ateşkes ihtimalinin olmadığını belirtti.
Kızıldeniz’de Yeni Cephe ve Siyasi Baskılar
Hürmüz Boğazı’ndaki kapalı seyrüsefer krizinin yanı sıra Husilerin Suudi Arabistan limanlarına yönelik deniz ablukası ilan etmesi ve Kızıldeniz’de Encelia ve Layla adlı tankerleri hedef alması yeni bir cephe açtı. Manila’daki bir Güneydoğu Asya zirvesinin kenarında konuşan ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Husilerin Suudi Arabistan’a saldırmak üzere İran tarafından “kandırıldığını” ifade etti.
Öte yandan, savaşın iç politikadaki maliyeti de artmaya başladı. Kasım ayındaki ara seçimler yaklaşırken ABD Temsilciler Meclisi, başkanın savaşı durdurmasını talep eden simgesel nitelikteki bir tasarıyı onayladı. Umman gibi bölgesel arabulucular taraflar arasında diyalog kurmaya çalışırken, sahadaki askeri tırmanış hız kesmeden devam ediyor.
