Orta Doğu’daki çatışmalar şiddetlenirken, Washington’da Kongre ile Beyaz Saray arasında savaş yetkileri üzerindeki gerilim tırmanıyor. ABD Temsilciler Meclisi, Başkan Donald Trump’ın İran’a karşı yürüttüğü askeri eylemleri durdurmasını öngören büyük ölçüde simgesel nitelikteki bir kararı Perşembe günü kabul etti.
Kongre’de Savaş Yetkileri Krizi
Muhalefetteki Demokratların yanı sıra dört Cumhuriyetçi milletvekilinin de destek vermesiyle 214’e karşı 208 oyla kabul edilen tasarı, Kongre açıkça savaş yetkisi vermediği sürece ABD güçlerinin İran’a yönelik çatışmalardan çekilmesini öngörüyor. Ancak ortak bir karar (concurrent resolution) niteliği taşıması nedeniyle başkanın imzasına sunulmayan metnin hukuki bağlayıcılığı tartışmalı; bu durum Trump’ın kararı büyük olasılıkla göz ardı edeceği anlamına geliyor.
Oylama, şubat ayı sonlarında başlayan ve kasım ayındaki ara seçimler öncesinde Cumhuriyetçiler için siyasi bir yük haline gelen savaşın Kongre’deki rahatsızlığı artırdığı bir döneme denk geldi. Son günlerde İran’ın bölgesel üslere ve müttefiklere yönelik saldırıları sürerken, çatışmalarda hayatını kaybeden ABD personelinin naaşının ülkeye dönmesi ülkedeki tartışmaları alevlendirmişti.
Tarafların Tepkileri ve Siyasi Ayrışma
Tasarıyı sunan Demokrat Kongre Üyesi Pramila Jayapal, oylamanın ardından yaptığı açıklamada, kararı “Başkan Trump’ın bu yasadışı savaşı bitirmesini isteyen Amerikan halkının büyük çoğunluğu için büyük bir zafer” olarak nitelendirdi. Demokratlar, anayasaya aykırı olduğunu savundukları bu askeri operasyonlar nedeniyle başkanı sıkıştırmaya çalışırken, Cumhuriyetçilerin çoğunluğu başkana destek vermeyi sürdürdü.
Temsilciler Meclisi Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Brian Mast, çatışmalarda hayatını kaybeden ABD askerlerinin fedakarlıklarının göz ardı edildiğini belirterek operasyonların İran saldırılarına karşı gerekli bir hesap sorma süreci olduğunu savundu. Temsilciler Meclisi’ndeki bu oylamanın ardından Senato da Demokratlar öncülüğündeki ayrı bir savaş yetkileri tasarısını çok yakın bir oyla reddetti. Uzmanlar, artan siyasi baskılara rağmen Beyaz Saray’ın Tahran’a yönelik baskı politikasından vazgeçmeyeceğini belirtiyor.
