Moskova yönetiminin Batı hava savunma sistemlerini tamamen işlevsiz kıldığını ve “yenilmez” olduğunu iddia ettiği silah sistemlerinden biri hakkında Ukrayna’dan dikkat çekici teknik bulgular geldi. Ukrayna Savunma Bakanlığı İstihbarat Başmüdürlüğü (DIU), düşürülen ve ele geçirilen parçalar üzerinde yapılan incelemelerin ardından Rusya’nın 3M22 Zirkon (Tsirkon) füzesinin bileşenlerini ve gerçek sahadaki kabiliyetlerini kamuoyuyla paylaştı.
İstihbarat raporu, Kremlin’in Zirkon’un Mach 9 (yaklaşık 11 bin 100 km/s) hızlara ulaşabilen gerçek bir hipersonik seyir füzesi olduğu yönündeki resmi söylemini doğrudan çürütüyor.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in ilk kez Şubat 2019’daki ulusa sesleniş konuşmasında varlığını duyurduğu gemi ve denizaltı konuşlu gemisavar/seyir füzesi Zirkon, Ukrayna sahasındaki hedeflere karşı ilk kez 2024 yılının başlarında operasyonel olarak ateşlenmişti.
Hipersonik seyir füzesi değil, klasik balistik mimari
DIU uzmanları, teknik analizler sonucunda Zirkon’u Rusya’nın iddia ettiği gibi sürekli hipersonik seyir gerçekleştiren aerodinamik bir füze olarak değil; yarı balistik yörüngede ilerleyen bir balistik füze türevi olarak sınıflandırdı.
İstihbarat raporunda yer alan temel operasyonel ve seyrüsefer bulguları şunlar:
- Azami hız farkı: Füzenin tespit edilen azami sürati Mach 6,8 (saatte yaklaşık 8 bin 397 kilometre) seviyesinde kaldı. Bu hızın yalnızca yörüngenin belirli bir safhasında yakalandığı, uçuşun tamamında korunamadığı ve iddia edilen Mach 9 değerinin oldukça altında olduğu belirlendi.
- Görev bilgisayarı: Füzenin beynini oluşturan dahili dijital hesaplama biriminin, Rus balistik füzelerinde standart olarak kullanılan Baget-83 sistemi olduğu tespit edildi.
- Seyrüsefer ve hedefleme: Uçuşun seyir aşamasında Ataletsel Seyrüsefer Sistemi (ANS) kullanan mühimmat, terminal (son yaklaşma) aşamasında aktif radar arayıcı başlığa (ARH) geçiş yapıyor.
Ukrayna hava savunma unsurları, ABD tedariki Patriot bataryalarına ait önleme mühimmatı stoklarının sınırlı olması nedeniyle bu tür yüksek irtifalı balistik yörüngeli hedefleri önlemede güçlük yaşıyor. Bu durum, müttefik ülkelerin ilave hava savunma füzesi bağışlarını hızlandırmasını ve Ukrayna yerel savunma sanayiinin daha düşük maliyetli alternatif önleme çözümleri geliştirmesini zorunlu kılıyor.
“En pahalı füzenin harp başlığı şaşırtıcı derecede küçük”
Raporda Zirkon’un fiziki yapısına ve mekanik mimarisine dair kritik ayrıntılar da paylaşıldı. Füzenin titanyum alaşımlı kuyruk bölümünde elektro-hidrolik yönlendirme üniteleri ve katlanabilir aerodinamik kontrol yüzeyleri (kanatçıklar) yer alıyor. Bu kanatçıklar taşıma ve fırlatma konteynerinde katlı dururken, ateşlemenin ardından otomatik olarak açılıyor. Füze, fırlatma motoru (booster) ve ana uçuş motoru olmak üzere katı yakıtlı iki ayrı sevk kademesinden güç alıyor.
DIU değerlendirmesinde, Rusya’nın cephaneliğindeki en maliyetli vuruş silahı olarak gösterilen 3M22 Zirkon’un taşıdığı harp başlığının yaklaşık 120 kilogram seviyesinde kaldığı ve bu değerin platformun maliyeti ve boyutuna oranla “son derece küçük” olduğu vurgulandı. Örnek olarak Rus yapımı konvansiyonel Banderol seyir füzesinin bile 150 kilogramlık bir harp başlığı taşıdığına dikkat çekildi.
Ukrayna istihbaratı, Zirkon’un ana üreticisinin Rus savunma devi NPO Mashinostroyeniya olduğunu belgelerken; füzenin alt bileşenlerinde, mikroelektronik devrelerinde ve sensörlerinde 70’ten fazla yabancı menşeli şirketin parçalarının kullanıldığını tespit etti. Moskova’nın uygulanan uluslararası yaptırımlara rağmen üçüncü ülkeler üzerinden bu kritik bileşenleri tedarik etmeyi sürdürdüğü değerlendiriliyor.
