Ukrayna cephesinde artan kayıplarını telafi etmekte zorlanan Rusya’da güvenlik güçlerinin sivilleri, zorunlu askerlik yapan erleri ve mahkûmları sözleşmeli askerliğe zorlama faaliyetlerini yoğunlaştırdığı bildirildi. Euronews’in aktardığı bilgilere göre, eylül ayında yapılacak parlamento seçimlerinin ardından Kremlin’in yeni bir genel veya kısmi seferberlik ilan edebileceğine dair spekülasyonlar giderek güçleniyor.
Savaşa katılmak istemeyen Rus vatandaşlarına hukuki destek sağlayan “İdite Lesom” (Ormandan Yürüyün) adlı insan hakları örgütü, özellikle ağustos ayı ortasından itibaren zorla askere alınma veya sözleşme imzalamaya zorlanma şikayetlerinde ciddi bir artış yaşandığını duyurdu.
Sokaktan, iş yerinden ve cezaevlerinden cepheye sevk
İnsan hakları raporlarına göre güvenlik birimleri; kimlik kontrolü ya da kamusal alanda alkol tüketimi gibi gerekçelerle sokakta durdurulan erkekleri, mesai bitiminde iş yerlerinden çıkan veya evlerine dönen kişileri karakollara ve askerlik şubelerine götürerek baskı altına alıyor.
Bunun yanı sıra zorunlu askerlik görevini ifa eden genç erlere de Savunma Bakanlığı ile profesyonel sözleşme imzalamaları yönünde baskı uygulanıyor. İşe alım ağları yalnızca sokaklarla sınırlı kalmıyor; cezaevlerinde yargılanmayı bekleyen tutuklular ve hükümlüler doğrudan askere kaydedilirken, sivil istihdam ajansları ve aracılar vasıtasıyla işsiz veya ağır borç yükü altındaki kişiler hedef alınıyor.
Elektronik yoklama sistemi kaçış yollarını daraltıyor
Ülkeden ayrılmak isteyen Ruslara yardım eden sivil inisiyatifler, temmuz ayından bu yana yurt dışına çıkış taleplerinde patlama yaşandığını kaydediyor. Rusların vizesiz seyahat edebildiği Gürcistan ve Ermenistan gibi ülkelere yönelik yoğun bir talep gözlemleniyor.
Vatandaşların en büyük endişesi ise seçimlerin ardından sınır kapılarının tamamen kapatılması ihtimali. Rusya’da devreye alınan merkezi elektronik askerlik sicil sistemi nedeniyle, adına dijital celp veya çağrı belgesi düzenlenen kişilerin ülke dışına çıkışı sistem üzerinden anında engelleniyor. İdite Lesom verilerine göre, savaşın başladığı Şubat 2022’den bu yana 80 binden fazla kişi askere gitmemek için örgüte danışmanlık başvurusunda bulundu.
Ağır kayıplar ve insan kaynağı krizi
Zorunlu askerlik baskısının temelinde Rus ordusunun cephe hattındaki yüksek personel kaybı yatıyor. Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) analizlerine göre Rusya, savaşın başlangıcından bu yana 450 bini ölüm olmak üzere toplamda 1,4 milyona yakın kayıp verdi. Düşünce kuruluşu, Rusya’nın bu yıl aylık ortalama 30 binden fazla personel kaybettiğini, buna karşılık ayda yalnızca yaklaşık 27 bin yeni sözleşmeli asker toplayabildiğini hesaplıyor.
Ukrayna Askeri İstihbarat Başkan Yardımcısı Vadim Skibitskiy ise Moskova’nın ayda yaklaşık 35 bin personeli orduya katarak mevcut kayıplarını karşılamaya çalıştığını belirtiyor. Ancak sahadan gelen raporlar, gönüllü katılımların tükenmesiyle birlikte Kremlin’in hedeflerine ancak zorlayıcı idari mekanizmalar ve yeni bir seferberlik dalgasıyla ulaşabileceğini gösteriyor.
