Hint Okyanusu’nun kritik ada ülkesi Madagaskar’da geçen yıl gerçekleşen askeri darbenin ardından Moskova ile Antananarivo arasındaki ilişkiler hızla derinleşiyor. Radio Free Europe/Radio Liberty (RFE/RL) tarafından yayımlanan kapsamlı bir araştırmaya göre Rusya; askeri, siyasi ve ekonomik kanalları devreye sokarak adadaki etkinliğini ve askeri istihbarat ağını kayda değer ölçüde genişletti. Uçuş kayıtları ve diplomatik belgeler, Rus askeri istihbarat teşkilatı GRU mensuplarının ve paralı asker birliklerinin ülkede yoğun bir temas trafiği yürüttüğünü ortaya koydu.
İki ülke arasındaki temaslar yıl boyunca en üst düzeyde sürdürüldü. Geçtiğimiz şubat ayında Madagaskar’ın yeni lideri Albay Michael Randrianirina, Moskova’ya resmi bir ziyaret düzenleyerek Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile savunma başta olmak üzere çok sayıda alanda iş birliğini görüştü. Mayıs ayında ise Madagaskar Başbakanı Mamitianna Rajaonarison, Rusya Güvenlik Konseyi Sekreteri Sergey Şoygu ile askeri eğitim konularının ele alındığı bir toplantı gerçekleştirdi.
Fransız üssüne ziyaret ve silah sevkiyatı
Görüşmelerin en çarpıcı aşamalarından biri nisan ayında yaşandı. Rus heyetleri, Madagaskar’ın daha önce Fransa ile ortaklaşa modernize etme konusunda anlaştığı ancak atıl durumda bulunan eski bir deniz üssünü ziyaret etti. Bu adım, adadaki geleneksel Batı ve özellikle Fransız nüfuzuna doğrudan bir meydan okuma olarak yorumlandı.
Yılın ilk aylarında Rus askeri eğitmenler, Madagaskar ordusunun 1. Hava İndirme Taburu’na kapsamlı askeri eğitimler vermeye başladı. Eş zamanlı olarak Rusya’dan adaya önemli miktarda silah ve askeri teçhizat sevkiyatı yapıldı. İstihbarat araştırmasına göre, birliklerin mezuniyet töreninde GRU subayı olarak tanımlanan Anton Papşev hazır bulundu.
Afrika Kolordusu sahaya indi
Gelişmelerin operasyonel ayağında ise Wagner Grubu’nun kıtadaki faaliyetlerini devralan Rusya Savunma Bakanlığı’na bağlı “Afrika Kolordusu” yer aldı. GRU’nun kilit isimlerinden General Andrey Averyanov, yaklaşık 40 kişilik bir Afrika Kolordusu birliğiyle birlikte adaya bizzat intikal ederek askeri koordinasyonu üstlendi.
Madagaskar’ın rotasını Moskova’ya çevirmesi, 2025 yılı boyunca süregelen derin iç krizin bir sonucu olarak gelişti. Ülkede kronik su ve elektrik kesintileri nedeniyle gençlerin başlattığı kitlesel gösteriler; kısa sürede yoksulluk, yolsuzluk ve dönemin Devlet Başkanı Andry Rajoelina yönetimine karşı kitlesel bir ayaklanmaya dönüştü. Askeri lojistik birimi CAPSAT mensuplarının göstericilere destek vererek yönetimin arkasından çekilmesi ve Rajoelina’nın ülkeden kaçmasının ardından, birliğin komutanı Albay Michael Randrianirina yönetime el koyduklarını ilan etmişti.
