Rusya ile yaşanan savaşın ardından Karadeniz’deki deniz gücünü ve stratejik varlığını yeniden inşa etmeye çalışan Ukrayna Donanması, batılı müttefiklerinden kritik bir takviye daha aldı. Hollanda Kraliyet Donanması envanterinde uzun yıllar “Zr.Ms. Makkum” adıyla görev yapan Alkmaar sınıfı mayın avlama gemisi, düzenlenen resmi törenle Ukrayna Deniz Kuvvetleri’ne devredildi. Gemi, Ukrayna hizmetine girmesiyle birlikte “Henichesk” adını aldı.
15 Haziran’da gerçekleştirilen yüksek katılımlı devir töreninde Ukrayna Deniz Kuvvetleri Komutanı Koramiral Oleksii Neizhpapa’nın yanı sıra Hollanda, Belçika, Romanya, Litvanya ve Letonya deniz kuvvetlerinin en üst düzey askeri temsilcileri de hazır bulundu.
Deniz Yetenekleri Koalisyonu kapsamında teslim edildi
Geminin Ukrayna’ya teslimatı, Birleşik Krallık ve Norveç öncülüğünde Aralık 2023’te hayata geçirilen çok uluslu “Deniz Yetenekleri Koalisyonu” (Maritime Capabilities Coalition) çerçevesinde yapıldı. 20’den fazla ülkenin destek verdiği bu küresel koalisyon, savaş süresince ağır darbe alan Ukrayna deniz gücünü modern standartlarda ayağa kaldırmayı hedefliyor. Bu kapsamda müttefik ülkeler, kendi envanterlerindeki aktif veya hizmet dışı gemileri Ukrayna’ya hibe ederken, Ukraynalı denizcilere de kapsamlı taktik eğitimler veriyor.
Yeni teslim alınan Henichesk ile birlikte Ukrayna Donanması’nın Batı standartlarındaki mayın karşı tedbir (MCM) filosundaki toplam gemi sayısı 5’e yükselmiş oldu.
Modern sensörler ve sualtı robotlarıyla donatıldı
Belçika, Fransa ve Hollanda tarafından ortaklaşa geliştirilen (Tripartite mimarisi) Alkmaar sınıfı gemiler, onlarca yıllık operasyonel geçmişlerine rağmen geçirildikleri ağır modernizasyon programları sayesinde günümüz modern deniz harbinin tüm gereksinimlerini karşılıyor. Hollanda tarafından baştan aşağı yenilenen gemide, Atlas Elektronik üretimi “INCMS” muharebe yönetim sistemi ile Thales 2022 Mk III sonar sistemi yer alıyor.
Geminin en büyük gücü ise sahip olduğu insansız sualtı araçları (UUV). Bünyesinde barındırdığı Atlas Seafox ve Double Eagle Mk III Mod 1 uzaktan kumandalı sualtı robotları sayesinde Henichesk, deniz yatağındaki ölümcül mayınları kilometrelerce güvenli mesafeden tespit edip, bünyesindeki patlayıcı mekanizmalarla dalgıçların hayatını riske atmadan imha edebiliyor.
Manyetik mayınlara karşı özel gövde tasarımı
Yaklaşık 543 ton deplasmana, 51,5 metre uzunluğa ve 13 knot azami sürate sahip olan gemide, görev konseptine göre 28 ila 38 askeri personel görev yapıyor. Geminin yapısal olarak en dikkat çekici özelliği ise gövde malzemesinde gizli. Manyetik sensörlü deniz mayınlarını tetiklememesi için çelik yerine tamamen polyester esaslı fiberglas (cam takviyeli plastik) malzemeden üretilen gövde yapısı, geminin manyetik izini neredeyse sıfıra indirerek mayın tarlalarındaki hayatta kalma kabiliyetini maksimuma çıkarıyor.
“Henichesk” adı yeniden Ukrayna Donanması’nda
Yeni gemiye verilen Henichesk ismi, Ukrayna ordusu için son derece sembolik ve duygusal bir anlam taşıyor. Ukrayna’nın orijinal Henichesk gemisi (Proje 1258 sınıfı), Haziran 2022’de Kinburn Burnu yakınlarında Ukrayna özel kuvvet unsurlarının geri çekilmesini örtme görevi icra ederken Kırım’dan fırlatılan Rus gemisavar füzeleri tarafından vurularak batırılmıştı. Geminin adının bu yeni ve modern platformda yaşatılacağını belirten Koramiral Neizhpapa, şu ifadeleri kullandı:
“Hollandalı ortaklarımızın teslim ettiği bu gelişmiş platform, Karadeniz’deki mayın tehditlerinin aranması, tespit edilmesi ve etkisiz hale getirilmesi konusundaki kabiliyetlerimizi üst seviyeye çıkaracak. Ukraynalı mürettebatıyla bu gemi, Karadeniz ve ötesindeki deniz güvenliğine onuruyla katkı sağlayacaktır.”
Ukrayna’nın mayın karşı tedbir filosu büyüyor
Yeni katılan Henichesk; daha önce İngiltere’den devralınan Cherkasy ve Chernihiv (Sandown sınıfı) ile Belçika ve Hollanda ortaklığıyla verilen Melitopol ve Mariupol (Alkmaar sınıfı) gemilerinin yanındaki yerini aldı.
Mevcut savaş koşulları ve Türkiye’nin Montrö Boğazlar Sözleşmesi’ni titizlikle uygulaması sebebiyle savaşan tarafların askeri gemileri boğazlardan geçemiyor. Bu nedenle Ukrayna’nın bu 5 yeni mayın avlama gemisi geçici olarak Birleşik Krallık limanlarında konuşlandırılmış durumda bulunuyor. Burada NATO donanmalarıyla ortak eğitimlerini sürdüren gemilerin, 2027 yılında düzenlenecek geniş kapsamlı “Sea Breeze” uluslararası deniz tatbikatında boy göstermesi ve savaşın bitiminin ardından Karadeniz’deki tahıl koridorları ile ticaret yollarının temizlenmesinde birincil rol oynaması planlanıyor.
