Pasifik ve Doğu Avrupa hattında hava üstünlüğü mücadelesi kızışırken, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) en kritik gizli füze projelerinden birinde seri üretim aşamasına geçişi hızlandırmak üzere harekete geçti. Pentagon, yeni nesil uzun menzilli hava-hava füzesi AIM-260 Müşterek İleri Taktik Füzesi’nin (JATM) üretim kapasitesini genişletmek amacıyla savunma devi Lockheed Martin ile kapsamlı bir çerçeve anlaşması imzaladı.
ABD mühimmat üretimini artırmayı hedefleyen “Arsenal of Freedom” (Özgürlük Cephaneliği) inisiyatifi kapsamında imzalanan sözleşme, AIM-260 için gelecekteki çok yıllı tedarik takviminin temelini oluşturuyor. Anlaşma, kritik alt yüklenicilere uzun vadeli talep güvencesi sağlayarak Lockheed Martin ve tedarik zincirinin yeni üretim hatlarına, nitelikli iş gücüne ve imalat verimliliğine doğrudan yatırım yapmasına imkan tanıyacak.
Lockheed Martin Füze ve Atış Kontrol Birimi Başkanı Tim Cahill, anlaşmaya ilişkin yaptığı açıklamada, “Bu sözleşme, bu kritik hava hakimiyeti kabiliyetini muharip unsurlara ulaştırmak amacıyla yıllardır süregelen ortaklığın bir sonucudur. JATM’yi ülkemizin ve müttefiklerimizin talep ettiği hızda teslim edeceğiz.” ifadelerini kullandı.
Çin’in PL-15 ve PL-17 füzelerine doğrudan yanıt
Yüksek gizlilik derecesine sahip bir ABD Hava Kuvvetleri ve Deniz Kuvvetleri ortak projesi olan AIM-260 JATM; Amerikan ordusunun omurgasını oluşturan orta menzilli AIM-120 AMRAAM füzelerini tamamlamak ve nihayetinde tamamen onların yerini almak üzere geliştiriliyor.
Füzenin temel geliştirilme gerekçesini, Çin’in geliştirdiği ve menzili 200 ila 400 kilometreyi aşan PL-15 ile PL-17 gibi uzun menzilli hava-hava füzelerine karşı koyma ihtiyacı oluşturuyor. AIM-260; artırılmış menzil derinliği, gelişmiş radar güdüm mimarisi ve hasım elektronik harp karıştırmalarına karşı yüksek bağışıklık sağlayan karşı tedbir yetenekleriyle Amerikan muharip jetlerine görüş ötesi hava muharebesinde (BVR) kesin üstünlük kazandırmayı amaçlıyor.
İlk olarak F-22 Raptor uçaklarında sahaya çıkıyor
Geliştirme çalışmalarına en geç 2017 yılında başlanan ve ilk uçuş testleri 2020’de icra edilen füzenin, başlangıçta 2022 yılında envantere girmesi hedefleniyordu. Ancak beşinci nesil hayalet savaş uçaklarının gövde içi silah istasyonlarına entegrasyon sürecinde yaşanan teknik zorluklar takvimde gecikmelere yol açtı.
Son testlerin ardından olgunlaşan füzenin, çok yakında ilk operasyonel kullanımına F-22 Raptor uçaklarında başlaması, ardından F-35 Lightning II ve donanmanın F/A-18E/F Super Hornet filolarına entegre edilmesi planlanıyor.
2026 bütçesinde 1,3 milyar dolarlık dev kaynak
ABD Hava ve Deniz Kuvvetleri, 2026 mali yılı bütçe talebinde AIM-260 JATM programı için ilk kez kamuoyuna açık şekilde doğrudan kaynak talep etti. Program kapsamında tedarik için yaklaşık 670,5 milyon dolar, geliştirme ve kalifikasyon çalışmalarının sürdürülmesi için ise 647,8 milyon dolar olmak üzere toplamda 1,3 milyar doları aşkın fon ayrılması istendi.
Satın alınacak füze adetleri gizlilik kuralları nedeniyle açıklanmazken, Lockheed Martin ile imzalanan yeni çerçeve anlaşmasının ardından üretim bantlarının hızla genişletilerek füzelerin operasyonel filolara sevkıyatının hız kazanması bekleniyor.
