Geleceğin hava harbinde geride kalmak istemeyen ve bölgesel tehditlere karşı hava gücünü tahkim etmeyi hedefleyen Hindistan, küresel ölçekte yarışan iki büyük 6. nesil savaş uçağı konsorsiyumunu aynı anda radarına aldı. Fransa öncülüğünde yürütülen Geleceğin Muharebe Hava Sistemi (FCAS) programına dahil olmak için resmi temaslar başlatan Yeni Delhi yönetimi, yalnızca birkaç gün sonra bu girişimin en büyük rakibi olan Küresel Muharebe Hava Programı’na (GCAP) “diyalog ortağı” statüsüyle katıldı.
İngiliz The Tribune gazetesinin Birleşik Krallık yetkililerine dayandırdığı habere göre, Londra ile Yeni Delhi arasında yürütülen kapsamlı müzakerelerin ardından Hindistan’ın programdaki adaylığı resmiyet kazandı.
İngiltere, İtalya ve Japonya ortaklığıyla sürdürülen GCAP, 2035 yılına kadar yeni nesil bir savaş uçağını göklerle buluşturarak İngiliz ve İtalyan hava kuvvetlerindeki Eurofighter Typhoon filolarının yerini almayı amaçlıyor. Buna karşılık, Fransa, Almanya ve İspanya’nın yer aldığı FCAS girişiminin tam operasyonel kabiliyete ancak 2040’lı yıllarda ulaşması bekleniyor.
“Diyalog ortağı” statüsü ne anlama geliyor?
İngiliz yetkililer, Hindistan’a tanınan bu özel statünün şimdilik doğrudan bir alıcı veya geliştirici ortaklık anlamına gelmediğini vurguluyor. Bu statü sayesinde Yeni Delhi yönetimi; projenin geliştirme takvimi, teknolojik bileşenleri, kavramsal çerçevesi ve operasyonel kabiliyetleri hakkında üç kurucu ülke ile doğrudan temas kurma ve bilgi edinme fırsatı yakalayacak.
Benzer bir adımı ağustos ayında atan Kanada, programa “gözlemci” sıfatıyla dahil olmuştu. Kanada’nın karar alma mekanizmalarında yer almasa da sanayi iş birliği ve uzun vadeli teslimat planları toplantılarına katılması, gelecekte tam teşekküllü bir katılımcı olmasına zemin hazırlıyor.
GCAP uçağının gövde, aviyonik ve sistem entegrasyonu; İngiliz BAE Systems, İtalyan Leonardo ve Japon Japan Aircraft Industrial Enhancement ortak girişimi olan Edgewing konsorsiyumu tarafından yürütülüyor. Şirket, projeyi hızlandırmak amacıyla yakın zamanda Birleşik Krallık hükümetinden 4,6 milyar sterlinlik (yaklaşık 6,23 milyar dolar) ek sözleşme desteği almıştı.
Çin’in hava gücü baskısı ve 6. nesil vizyonu
Hindistan’ın 6. nesil programlara yönelik ilgisi, kendi yerli 5. nesil savaş uçağı projesini (AMCA) yürüttüğü ve bu platformu 2035 civarında envantere almayı hedeflediği bir dönemde gerçekleşiyor. Ancak bölgedeki askeri dengelerin hızla değişmesi Yeni Delhi’yi daha agresif adımlar atmaya zorluyor:
- Çin’in devasa filosu: Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsü (RUSI) verilerine göre Pekin yönetimi, halihazırda 300’e yakın J-20 5. nesil savaş uçağını aktif olarak uçuruyor.
- Prototip uçuşları: Pentagon’un ABD Kongresi’ne sunduğu son askeri raporlar, Çin’in iki farklı 6. nesil savaş uçağı prototipinin uçuş testlerine başladığını belgeliyor.
- nesil savaş uçakları ağırlıklı olarak düşük radar izi (görünmezlik/stealth), gövde içi mühimmat istasyonları ve radar soğurucu malzemelere odaklanırken; 6. nesil konsepti tek bir uçağın ötesinde “sistemler sistemi” olarak tanımlanıyor. Bu yeni mimari; yapay zeka destekli karar mekanizmalarını, gelişmiş elektronik harbi, hipersonik veri ağlarını ve “sadık kanat adamı” olarak görev yapan insansız muharip hava araçlarıyla (MİUS/CCA) müşterek harekât icra etme yeteneğini kapsıyor.
Karar için kritik tarih: 2026 sonu
Bu tür devasa programlara dahil olmak Hindistan’a kritik teknolojilerde stratejik bilgi birikimi kazandırabilecek olsa da tam ortaklık gereksinimi milyarlarca dolarlık bütçe yükümlülüğünü beraberinde getiriyor. Bu durumun, Yeni Delhi’nin kendi yerli savaş uçağı projelerine ayırdığı finansmanı baskı altına alabileceği değerlendiriliyor.
Öte yandan zaman da kısıtlı. Leonardo İcra Kurulu Başkanı Lorenzo Mariani’nin Farnborough Havacılık Fuarı’nda belirttiği üzere, projeye tam ortak olarak katılmak isteyen yeni ülkelerin en geç 2026 yılı sonuna kadar resmi kararlarını vermesi gerekiyor. Bu takvim, Hindistan’ın FCAS ile GCAP arasındaki maliyet, teknoloji transferi ve stratejik fayda analizini hızla tamamlamasını zorunlu kılıyor.
