Ukrayna’daki çatışmalarla birlikte jet motorlu kamikaze ve önleme İHA’larına olan küresel talep hızla artarken, İngiltere savunma sanayiinde geleneksel geliştirme takvimlerini altüst eden rekor bir başarıya imza attı. İngiltere Savunma Bakanlığı (MOD) ile Oxford Üniversitesi kökenli teknoloji girişimi Alloyed ortaklığında geliştirilen yeni yerli turbojet motoru, konsept aşamasından uçuşa hazır seviyeye yedi aydan kısa bir sürede ulaştırılarak gökyüzüyle buluştu.
İngiltere Savunma Bakanlığı Stratejik Yetenekler Ofisi (SCO) öncülüğünde yürütülen program, küçük insansız hava araçlarından daha büyük muharip platformlara kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan 30 ila 2.000 Newton itki aralığındaki yeni nesil bir turbojet motor ailesini kapsıyor.
300 Newton seri üretime girdi, 1.100 Newton uçuşa hazır
Program kapsamında iki farklı motor modeli kritik aşamaları geride bıraktı:
- 300 Newton (A300): Uçuş testlerini başarıyla tamamlayan bu kompakt mikro turbojet motoru, Alloyed’un türbin iştiraki Argive üzerinden Birleşik Krallık’ta doğrudan seri üretim aşamasına geçti. Yaklaşık 3 kilogram ağırlığındaki motor; dizel, gaz yağı ve Jet A-1 gibi farklı yakıt türleriyle sorunsuz çalışabiliyor.
- 1.100 Newton (A1100): Daha büyük insansız platformlar, seyir füzeleri ve İHA avcısı jet önleme araçları için tasarlanan daha güçlü varyant ise ilk çizim tahtasından çıktığı andan itibaren 7 aydan kısa sürede uçuşa hazır (flight-ready) statüsüne getirildi.
İngiltere Savunma Hazırlığı ve Sanayi Bakanı Luke Pollard, başarıya ilişkin yaptığı açıklamada, “Bir jet motorunu konseptten alıp sadece birkaç ay içinde uçuşa hazır hale getirmek, savunma ile sanayinin günümüz dünyasının gerektirdiği hızda nasıl birlikte çalışabileceğini gösteriyor. Karşılaştığımız tehditler, en son teknolojiyi talep anında ve ölçeklenebilir şekilde üretme yeteneği gerektiriyor.” değerlendirmesinde bulundu.
Katmanlı imalat ve dijital ikiz devrimi
Klasik havacılık projelerinde yıllar süren döküm, kalıp ve montaj döngülerini kıran en temel unsur, Alloyed’un geliştirdiği dijital mühendislik ve 3 boyutlu metal yazıcı (katmanlı imalat) mimarisi oldu.
Motorlar geleneksel talaşlı imalat yöntemleri yerine; özel toz metal alaşımları kullanılarak doğrudan 3D baskı için tasarlandı. Bu yaklaşım hem parça sayısını radikal biçimde azaltıp karmaşık iç soğutma kanallarının tek gövdede üretilmesini sağladı hem de motor varyantlarının aylar içinde yeniden tasarlanıp üretilebilmesine kapı araladı.
Ülke içinde 40’tan fazla yerli KOBİ tedarikçisini sürece dahil eden Londra yönetimi, yabancı itki sistemleri tedarik zincirine olan bağımlılığı kırarak kritik dron mühimmatları ve füzeler için egemen bir motor üretim altyapısı kurmayı hedefliyor.
