Geçmiş yıllarda Türkiye’ye yönelik savunma sanayii ihracat kısıtlamaları uygulayan Kanada, Türk insansız hava araçlarının sahadaki küresel başarısının ardından dikkat çeken bir rota değişikliğine gitti. Ottawa yönetimi, sınır güvenliği ve stratejik gözetleme görevlerinde kullanmak amacıyla Türkiye’den orta irtifa uzun havada kalışlı (MALE) İHA tedarik etmek üzere resmî görüşmelere başladı.
Kanadalı bir yetkili, ülkesinin gözetleme kabiliyetlerini artırmak amacıyla havada uzun süre kalabilen gelişmiş insansız hava araçları satın alma seçeneğini değerlendirdiğini ve bu doğrultuda Türk savunma sanayii platformlarıyla yakından ilgilendiğini doğruladı.
2019 yılındaki kamera ambargosu dönüm noktası olmuştu
Kanada hükümeti, 2019 yılında Türkiye’ye yönelik savunma ürünlerinin ihracat izinlerini tek taraflı olarak askıya almıştı. Bu yaptırımlar özellikle Türk İHA’larında kullanılan L3Harris Wescam üretimi elektro-optik ve kızılötesi (EO/IR) kamera sistemlerini hedef almıştı.
Uygulanan kısıtlamalar Türkiye için itici bir güce dönüşmüş; ASELSAN başta olmak üzere yerli savunma şirketleri CATS ve ASELFLIR gibi millî kamera sistemlerini hızla geliştirerek seri üretime geçirmişti. Yaşanan bu sürecin ardından Kanada’nın bizzat Türk platformlarını satın almak üzere müzakere masasına oturması, uluslararası savunma pazarındaki dengelerin Türkiye lehine nasıl değiştiğini net bir şekilde ortaya koyuyor.
Mühimmat ve anti-İHA sistemleri de gündemde
Kanada Savunma Tedarikinden Sorumlu Devlet Bakanı Stephen Fuhr, iki ülke arasındaki potansiyel iş birliğinin yalnızca hava araçlarıyla sınırlı kalmayabileceğinin sinyalini verdi. Bakan Fuhr; mühimmat üretimi, insansız hava araçları ve İHA karşıtı (anti-drone) savunma sistemlerinin ortak çalışma alanları arasında yer aldığını kaydetti.
Kanada’nın yeni savunma tedarik vizyonunu özetleyen Fuhr, izledikleri yol haritasını “Stratejimiz üret, ortak ol, satın al’dır.” sözleriyle tanımladı.
Kanada Başbakanı Carney Türkiye’ye geliyor
İki ülke arasındaki savunma diplomasisini hareketlendiren bu sürecin hemen arifesinde diplomatik açıdan da tarihi bir ziyaret gerçekleşecek. Kanada Başbakanı Mark Carney’nin 21-23 Ekim tarihlerinde Ankara ve İstanbul’u kapsayan resmî bir ziyaret gerçekleştirmesi planlanıyor.
Carney’nin bu ziyareti, bir Kanada başbakanının Türkiye’ye gerçekleştireceği ilk resmî ziyaret olma özelliğini taşıyor. Zirvede masaya yatırılacak en kritik başlıklardan birinin, MALE sınıfı İHA’lar başta olmak üzere ortak savunma sanayii projeleri olması bekleniyor.
