ABD’de federal bir yargıç, Donald Trump yönetiminin yapay zekâ şirketi Anthropic’in kamu kurumlarıyla iş yapmasını engelleyen kararlarını anayasaya aykırı bularak durdurdu. Mahkeme, hükümetin şirketin güvenlik politikalarını gerekçe göstererek uyguladığı yaptırımların hukuka aykırı bir misilleme olduğuna hükmetti.
“Milli güvenlik eleştirileri bastırmak için açık çek değildir”
Bölge Yargıcı Rita Lin, 59 sayfalık gerekçeli kararında yönetimin adımlarının Anthropic’in ifade özgürlüğü (Birinci Değişiklik) ve adil yargılanma (Beşinci Değişiklik) haklarını ihlal ettiğini belirtti. Şirketin savunma sanayii ve güvenlik alanındaki koruma ilkelerine bağlılığı nedeniyle cezalandırıldığını vurgulayan Yargıç Lin, şu değerlendirmede bulundu:
“Milli güvenliğin soyut gerekçelerle öne sürülmesi, hükümeti eleştirenleri cezalandırmak ve onlara misilleme yapmak için verilen bir açık çek değildir.”
Alınan hükümle birlikte federal kurumların Anthropic teknolojilerini kullanmasını engelleyen direktifler ve şirketi “tedarik zinciri riski” olarak tanımlayan yaptırımlar kalıcı biçimde askıya alındı.
Otonom silahlar ve kitlesel gözetleme gerilimi
Taraflar arasındaki kriz, Anthropic’in geliştirdiği Claude adlı yapay zekâ modelinin kitlesel gözetleme faaliyetlerinde ve tam otonom ölümcül silahlarda kullanılmasına izin vermemesi üzerine tırmandı.
Şirket cephesi modellerin otonom silah sistemlerinde tam güvenilirlik sağlamadığını savunurken; Pentagon yetkilileri ise özel şirketlerin yasal askeri operasyonlara sınırlama getiremeyeceğini iddia etmişti.
Mahkeme kararı, Savunma Bakanlığı’nın başka yapay zekâ sağlayıcılarıyla çalışabileceğini ancak güvenlik çekinceleri ortaya koyan şirketleri keyfi ve cezalandırıcı tedbirlerle dışlayamayacağını tescillemiş oldu.
