ABD ordusu, savunma sanayisinin en kritik halkalarından biri olan hammadde tedariğini güvence altına almak ve dışa bağımlılığı minimize etmek amacıyla dev bir projeyi hayata geçiriyor. Stratejik Capital Initiatives (Stratejik Sermaye Girişimleri) programı kapsamında, askeri tesislerin içerisinde ticari mineral işleme merkezleri kurulmasına yönelik sözleşmeler imzalandı.
Bu proje, ABD tarihinde askeri tesislerin ticari mineral işleme merkezlerine ev sahipliği yapacağı ilk uygulama olma özelliğini taşıyor.
Dışa bağımlılığı bitirecek stratejik yatırım
Söz konusu anlaşmalar uyarınca, Alabama’daki Anniston, Arkansas’taki Pine Bluff, Teksas’taki Red River ve Utah’taki Tooele askeri depolarında özel maden işleme tesisleri inşa edilecek. Bu tesislerde, savunma sanayisinin temel taşları olan kritik minerallerin yerli kaynaklarla işlenmesi hedefleniyor:
- Titan Mining: Grafit işleme faaliyetlerini yürütecek.
- EnergyX: Lityum rafine süreçlerini yönetecek.
- Ioneer: Bor işleme operasyonlarını üstlenecek.
- REalloys: Disprozyum ve terbiyum gibi nadir toprak elementleri üzerinde çalışacak.
ABD Ordusu Tesisler, Enerji ve Çevre Müsteşar Yardımcısı Dr. Jeff Waksman, projeye ilişkin yaptığı değerlendirmede, “ABD topraklarında kritik mineralleri işleme yeteneği; mühimmatlar, füzeler, sensörler, bataryalar ve askerlerimizin güvendiği platformlar için gerekli bir ulusal savunma önceliğidir,” ifadelerini kullandı.
“Kiralama” modeli ile hızlı sanayileşme
Proje, geleneksel bir kiralama modelinden ziyade “Geliştirilmiş Kullanım Kiralama” (Enhanced Use Lease) anlaşmaları ile yürütülecek. Bu modele göre, arazinin mülkiyeti ABD ordusunda kalmaya devam ederken, özel şirketler tesislerin finansmanını, inşasını ve operasyonel süreçlerini üstlenecek. Şirketler, arazi kirası ödemek yerine altyapı iyileştirmeleri yapacak ve işlenen maden çıktılarından belirli bir payı orduya aktaracak.
Geliştirme süreçlerinin 2027 yılında başlaması ve çevresel incelemelerin ardından ilk operasyonel faaliyetlere 2028 yılında geçilmesi planlanıyor. Wall Street Journal’ın verilerine göre, konsorsiyumun projeler için yaklaşık 2 milyar dolarlık bir yatırım yapması bekleniyor.
ABD Ordusu Müsteşar Yardımcısı David Fitzgerald ise projenin hızına dikkat çekerek, “Bu çalışma, hem orduya hem de endüstriye fayda sağlayacak şekilde farklı bir yolla faaliyet gösterebileceğimizi kanıtlıyor. Ayrıca ordunun kritik ihtiyaçlarını, 18 ay önce düşünülemeyecek bir zaman çizelgesinde temin etmemize olanak tanıyor,” dedi.
