Ukrayna cephe hattında artan baskı ve uzun süren çatışmalar, ordu içerisinde ciddi bir personel krizine yol açıyor. PBS NewsHour tarafından yayımlanan rapora göre, birliklerini terk eden askerlerin sayısı rekor seviyelere ulaşmış durumda. 2024 yılı verileri 100 bin askerin pozisyonlarını terk ettiğini gösterirken, güncel tahminler bu rakamın 150 bine ulaştığına işaret ediyor.
“Rotasyon yok, yorgunluk birikti”
Birliklerini terk eden askerler, firar kararının arkasındaki temel nedenleri şöyle sıralıyor:
Yetersiz destek: Uzun süreli görevlendirmelere rağmen rotasyon yapılmaması ve biriken aşırı yorgunluk.
Komuta hataları: Riskli görevlerde lider kadronun yetersiz desteği ve verilen kararlara duyulan güvensizlik.
Zorla seferberlik: Sokaklardan ve kamu alanlarından toplanarak hızla cepheye gönderilen kişilerin moral ve motivasyon düşüklüğü.
“Busification” ve moral kaybı
Halk arasında “otobüsleme” (busification) olarak adlandırılan yöntemle, erkeklerin minibüslerle toplanarak kayıt merkezlerine götürülmesi, ordu içindeki uyumu ve savaşma azmini olumsuz etkiliyor. Askerler, bu şekilde silah altına alınan kişilerin birlik yapısına zarar verdiğini ifade ediyor.
Uluslararası boyuta taşınan kriz
Firar sorunu sadece ülke sınırları içinde kalmıyor. Geçtiğimiz yıl Fransa’da eğitim gören onlarca Ukrayna askerinin de birliklerinden kaçtığı rapor edilmişti. Fransız yetkililer, bu personelin disiplin sürecinin Ukrayna komutasına bağlı olduğunu belirtirken, firarın Fransız yasalarına göre bu bağlamda bir suç teşkil etmediğini not düştü.
Cephedeki zor şartlar
Raporda görüşlerine yer verilen askerlerden Andriy, 2023 yılında gönüllü olarak katıldığı orduda, üst üste maruz kaldığı yüksek riskli görevler ve temel ikmal malzemelerindeki eksiklikler nedeniyle motivasyonunu tamamen kaybettiğini anlattı. Ağır ateş altında kalan ve tahliye imkânı sunulmayan birimlerin, yaralı olmalarına rağmen geri çekilmelerine izin verilmediği de iddialar arasında yer alıyor.
