Rusya ile savaşı teknolojik bir rekabete dönüştüren Kiev yönetimi, insansız hava araçlarının (İHA) tedariki ve üretimi noktasında yeni bir rekor kırdı. Ukrayna Savunma Bakanlığı, dijital pazar yeri tabanlı savunma tedarik platformu “DOT-Chain Defence” aracılığıyla ordunun envanterine tam 485.000 adet insansız hava aracı kazandırdığını duyurdu. En dikkat çekici istatistik ise silahlı kuvvetler tarafından edinilen bu dronların yüzde 95’inin doğrudan Ukraynalı yerli üreticiler tarafından imal edilmiş olması oldu.
Bu yılın ilk beş ayı içerisinde cephe hattındaki birliklere ulaştırılan devasa İHA filosunun toplam finansal değerinin 31,4 milyar grivna (yaklaşık 697 milyon dolar) olduğu açıklandı.
Fiber optikten kamikaze avcılarına: Çok katmanlı filo
Tedarik edilen teçhizatlar, modern asimetrik harp sahasının tüm ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde geniş bir yelpazeye yayılıyor. Satın alma listesinde yer alan İHA kategorileri şu şekilde sıralandı:
- Fiber Optik FPV Dronlar: Elektronik harp (köreltme) sistemlerinden etkilenmeyen, kablolu sinyal altyapısına sahip birinci şahıs görüşlü (FPV) kamikaze dronlar.
- Mavic Tipi Keşif Platformları: Taktik seviyede istihbarat ve topçu atış yönlendirmesi sağlayan mini döner kanatlı İHA’lar.
- Ağır Bombardıman Dronları: Düşman zırhlılarını ve mevzilerini yüksek patlayıcılarla hedef alan büyük ölçekli platformlar.
- Orta ve Uzun Menzilli Saldırı Dronları: Rusya topraklarının derinliklerindeki stratejik lojistik hatları vurabilen sistemler.
- Shahed Önleyiciler: Rus ordusunun kullandığı İran menşeili kamikaze dronları havada otonom olarak tanıyıp imha edebilen yeni nesil hava savunma dronları.
Siparişten teslime sadece 9 gün
Savunma Tedarik Ajansı bünyesinde faaliyet gösteren “DOT-Chain Defence” sistemi, cephedeki askeri birimlerin operasyonel ihtiyaçlarına göre doğrudan teçhizat seçebildiği dijital bir ekosistem sunuyor. Ajans; sözleşme, ödeme ve lojistik süreçlerini tek elden yönetirken, Ukrayna Savunma Bakanlığı verilerine göre bir ürünün sipariş edilmesi ile cephedeki askere ulaşması arasındaki ortalama süre sadece 9 gün olarak kaydedildi. Platform aynı zamanda hükümet destekli savunma inovasyon girişimi “Brave1” ile de entegre çalışıyor.
Yolsuzluğu bitiren “insansız” tedarik reformu
Elde edilen bu lojistik başarı, Kiev yönetiminin mart ayında hayata geçirdiği köklü askeri tedarik reformunun bir sonucu olarak görülüyor. Yeni çerçeveye göre askeri birlikler, artık belirli bir dron modelini veya üreticisini talep etmek yerine, operasyonel gereksinimlerini (menzil, faydalı yük, saldırı profili) Genelkurmay Başkanlığı’na iletiyor. Genelkurmay ise görevin gerektirdiği askeri kabiliyetleri sisteme tanımlıyor.
Sistem, yapay zeka ve entegre askeri yazılımlar vasıtasıyla en doğru platformu otomatik olarak seçiyor:
- Veri Havuzu Entegrasyonu: DOT-Chain Defence, Brave1 Market ve mühimmatların muharebe etkinliğini ölçen eBalov platformundan gelen veriler ortak bir havuzda kıyaslanıyor.
- Savaş Sahası Yönetimi: Ukrayna’nın anlık harita ve taktik yönetim sistemi olan DELTA‘dan gelen canlı savaş sahası verileri de tedarik kararlarına doğrudan girdi sağlıyor.
Tedarik reformunu duyuran bakanlık yetkilileri, “Dron ihtiyacı, savaş alanından gelen yüksek kaliteli verilere dayanarak otomatik olarak şekilleniyor. Bu sayede insan faktörü, subjektif etkiler ve en önemlisi yolsuzluk riskleri tamamen ortadan kaldırılıyor” açıklamasında bulundu.
Ayrıca yeni finansman modeline göre, savunma bütçesinin yüzde 80’i sahada operasyonel etkinliğini ve başarısını kanıtlamış sistemlerin seri üretimine aktarılırken, kalan yüzde 20’lik dilim ise yeni teknolojilerin test edilmesi ve Ar-Ge süreçlerinin fonlanması için rezerve ediliyor.
