Muharebe sahasında kayıpları azaltmak amacıyla insansız kara teknolojilerine ağırlık veren Ukrayna Kara Kuvvetleri, mevcut konvansiyonel araç envanterini dönüştüren pratik bir mühendislik adımını sahaya sürdü. Ukrayna merkezli Drone Fight Group tarafından geliştirilen Kaban adlı otonomi ve uzaktan kontrol kiti, ABD menşeli Yüksek Hareket Kabiliyetli Çok Amaçlı Tekerlekli Araçları (Humvee / HMMWV) insansız kara araçlarına (İKA / UGV) dönüştürüyor.
Doğrudan araç üzerine monte edilebilen cıvatalı (bolt-on) bir eklenti olarak tasarlanan Kaban; aracın orijinal gövde yapısında, kablolamasında veya mekanik aksamında kalıcı bir modifikasyon gerektirmiyor. Bu sayede sürücüler ve operatörler, ihtiyaç duyulduğunda uzaktan komuta ile geleneksel manuel sürüş arasında anlık geçiş yapabiliyor.
Starlink ve yedekli veri hatlarıyla kesintisiz kontrol
Sistemin ana haberleşme omurgasını SpaceX’in Starlink uydu ağı oluşturuyor. Uydu bağlantısı, operatörlerin aracın çok uzağında güvenli bir sığınakta kalarak yüzlerce kilometrelik menzilden sistemi yönetmesine imkan tanıyor. Yoğun elektronik harp baskısı veya uydu sinyalinin kesilmesi riskine karşı ise analog video iletimi ve doğrudan radyo frekansı (RF) kontrol hatları yedek devre olarak devrede tutuluyor.
Kaban platformunun öne çıkan operasyonel ve teknik özellikleri şunlar:
- Sinyal karıştırma direnci: Operatörler rotayı dijital bir harita arayüzü üzerinden noktalar belirleyerek çiziyor. Düşmanın GPS aldatma (spoofing) ve karıştırma taktiklerine karşı manuel rota düzeltme algoritmaları ve öngörücü yörünge modellemesi kullanılıyor.
- Otomatik acil durdurma: Veri bağı tamamen koptuğunda araç kontrolden çıkarak kaza yapmaması veya tehlikeli bir hatta ilerlememesi için otomatik olarak motorunu frenleyip duruyor.
- İki yönlü ses ve araç üstü veri: Sistem, aracın dahili yol bilgisayarından anlık telemetri verilerini çekerken; üzerinde bulunan iki yönlü ses sistemi sayesinde tahliye veya ikmal anında aracın çevresindeki askerlerle operatörün doğrudan konuşmasını sağlıyor.
- Modüler görev yükleri: Görev profiline göre araca termal görüntüleme kameraları, uzaktan yönetilen projektörler, kızılötesi aydınlatıcılar, FPV dron yakalama ağ fırlatıcıları ve keşif İHA’sı fırlatma pedleri eklenebiliyor.
Cephedeki üç muharip birliğe teslim edildi
Ukrayna’nın savunma teknolojileri kümelenmesi Brave1 desteğiyle geliştirilen Kaban, tamamlanan saha ve muharebe testlerinin ardından aktif çatışma bölgelerindeki birliklere dağıtılmaya başlandı. Sistemle donatılan ilk Humvee araçları; 3. Ordu Kolordusu, 429. Aşil (Achilles) Ayrı İnsansız Sistemler Alayı ve 49. Tugay bünyesinde operasyonel kullanıma alındı.
Proje geliştiricileri, hedeflerinin yalnızca bir aracı uzaktan yürütmek olmadığını; topçu ateşi, mayın tarlaları ve kamikaze FPV dron tehdidi altındaki tehlikeli yollarda sürücü hayatını riske atmadan yaralı tahliyesi (MEDEVAC), siperlere mühimmat sevkiyatı ve ileri keşif görevlerini güvenle icra edecek bir güven ortamı yaratmak olduğunu belirtiyor. Sıfırdan özel amaçlı insansız araç üretme maliyetini ve bekleme süresini ortadan kaldıran bu modüler kit, Ukrayna ordusunun mevcut araç filosunu hızla robotik bir güce dönüştürmesine kapı aralıyor.
