Türkiye’nin havacılık motorları alanındaki öncü kuruluşu TUSAŞ Motor Sanayii (TEI), yerli projelerde büyük bir eşiği daha aşıyor. Afyon Kocatepe Üniversitesi (AKÜ) tarafından düzenlenen AKÜFEST’26 kapsamında konuşan TEI Genel Müdürü Prof. Dr. Mahmut Faruk Akşit, Türkiye’nin milli muharip uçağı KAAN ve genel maksat helikopteri GÖKBEY projeleriyle ilgili kritik açıklamalarda bulundu.
Akşit, Türkiye’nin sadece montaj yapan bir ülke konumundan, kendi motorunu tasarlayan ve üreten bir teknoloji merkezine dönüştüğünün altını çizdi.
GÖKBEY Motorunda Seri Üretim Müjdesi
TEI’nin üzerinde titizlikle çalıştığı GÖKBEY helikopter motoru, 2026 yılı itibarıyla seri üretim aşamasına geçiyor. Projenin gelişim sürecini değerlendiren Prof. Dr. Akşit, “Motorumuz daha önce başarıyla uçmuştu. Bu yılki teslimatların ardından önümüzdeki yıl tamamen envantere girmiş olacak. GÖKBEY’in motorunu 2026 yılında seri üretime sunacağız.” diyerek takvimi netleştirdi.
KAAN İçin “İrtifa” Performansında Rekor Artış
Milli Muharip Uçak KAAN’ın motor performansına ilişkin veriler de ilk kez bu kadar net bir şekilde paylaşıldı. Yüksek irtifalarda motor performansının düşmesinin mühendislik açısından büyük bir engel olduğunu belirten Akşit, yeni nesil yerli motorların bu sorunu nasıl aştığını şu sözlerle açıkladı:
“Yüksek irtifaya çıkıldığı zaman motorların gücü düşüyor. Yeni geliştirdiğimiz KAAN motoru ise F-16 motoruna göre yüksek irtifada yüzde 80 daha fazla güç üretiyor. Neredeyse 2 katı.”
Bu performans artışı, KAAN’ın operasyonel kabiliyetini ve hava üstünlüğünü doğrudan etkileyen bir teknolojik başarı olarak öne çıkıyor.
Yerli Mühendislik Yazılımı ve “Süper Alaşım” Devrimi
Motor teknolojilerinin dışa bağımlılığını azaltmak için sadece tasarım değil, malzeme ve yazılım tarafında da devrim niteliğinde çalışmalar gerçekleştirildi. TEI, son yıllarda şu alanlarda önemli bir altyapı kazandı:
- Özgün Mühendislik Yazılımları: TEI bünyesinde tamamen yerli 75’in üzerinde özgün mühendislik kodu geliştirildi.
- Süper Alaşım Teknolojisi: Türkiye’nin yerli maden cevherlerinden elde edilen saf kobalt ve nikel ile uçak motorlarının en kritik parçası olan türbin kanatçıkları üretildi.
- Malzeme Çeşitliliği: Havacılık sektörü için uluslararası standartlarda sertifikalandırılmış yaklaşık 25 farklı nitelikli alaşım geliştirildi.
İHA Motorlarında Dünya Liderliği
TEI’nin başarısı sadece jet ve helikopter motorları ile sınırlı kalmadı. İnsansız Hava Araçları (İHA) segmentinde PD170 ve PD200 motorları seri üretime geçerek ANKA, AKSUNGUR ve TB3 gibi kritik platformlarda kullanılmaya başlandı.
Prof. Dr. Akşit, bu motorların sadece yerli olmadığını, aynı zamanda kendi sınıflarında “dünyanın en iyisi” olduklarını vurguladı. Bu motorlar, uçakları en yüksek irtifaya çıkaran ve yakıt tüketimini minimize eden teknolojileriyle dünya pazarında rekabetçi bir konuma sahip.
1985 yılında F-16 motorlarının montajıyla başlayan bu yolculuk, bugün kendi motorlarını tasarlayan, teknolojisini üreten ve dünyaya ihraç eden bir havacılık markasıyla taçlanmış durumda. GÖKBEY’in envantere girmesiyle birlikte TEI’nin aktif olarak uçan motor sayısı beşe yükselecek.
