Derin uzay görevlerinde Dünya ile iletişim gecikmelerinin ve sinyal kopmalarının oluşturduğu riskleri en aza indirmek isteyen NASA, uzay araçlarının sağlık izleme ve arıza tespit yeteneklerini yeni nesil yapay zekâ ile güçlendiriyor. ABD Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), uzay araçlarının kritik dahili sistemlerindeki arızaları otonom olarak tespit edip teşhis edebilen “Exact AI” teknolojisini test etmek amacıyla Kaliforniya merkezli PiLogic firmasıyla Küçük İşletmeler İnovasyon Araştırması (SBIR) Faz I sözleşmesi imzaladı.
Altı aylık proje kapsamında PiLogic, “Manifest” adı verilen dahili teşhis sistemini uzay araçlarının üç kritik alt sistemi olan elektrik güç yönetimi, termal kontrol ve yönelim-tutum kontrolü üzerinde geliştirecek.
Klasik eşik değerlerinin ötesinde öngörülemeyen arıza teşhisi
Geleneksel uzay araçlarında kullanılan kural tabanlı sağlık izleme mekanizmaları, yalnızca telemetri verilerinde önceden tanımlanmış belirli sınır değerlerin aşılması durumunda uyarı üretiyor. PiLogic tarafından geliştirilen açıklanabilir ve olasılıksal yapay zekâ (Exact AI) mimarisi ise farklı alt sistemler arasındaki karmaşık etkileşimleri analiz ediyor.
Sistem, tespit ettiği her bir anomali için insan uzman mantığıyla teşhisler üretiyor, her teşhise bir güvenilirlik olasılığı atıyor ve mühendislerin daha önce senaryolaştırmadığı öngörülemeyen arızaları bile işaretleyebiliyor. Böylece bir alt sistemden diğerine sirayet eden zincirleme arızalar erkenden durdurulabiliyor.
Standart işlemcilerle düşük donanım yükü
Exact AI modellerinin en büyük avantajlarından biri, GPU veya özel hızlandırıcılar gerektirmeden uzay araçlarında yaygın olarak kullanılan standart CPU işlemcileri üzerinde doğrudan çalışabilmesi. Bu yapı, hesaplama gücü ve enerji tüketimi son derece kısıtlı olan derin uzay platformları ve mikro uydular için asgari donanım kaynağıyla yüksek teşhis performansı sağlıyor.
PiLogic Kurucu Ortağı ve Üst Yöneticisi (CEO) Johannes Waldstein, derin uzay ve Dünya’dan bağımsız görevlerde yer kontrol ekibinin gerçek zamanlı müdahale lüksünün bulunmadığını belirterek, geliştirdikleri teknolojinin uzay araçlarına kendi kendine muhakeme yeteneği kazandırdığını ifade etti.
Hem askeri uydularda hem ticari takımyıldızlarında kullanılacak
PiLogic, NASA sözleşmesinden önce benzer bir iş birliğini ABD Hava Kuvvetleri Araştırma Laboratuvarı (AFRL) ile hayata geçirmiş ve teknolojisini uydu test platformlarına entegre etmişti.
NASA tarafından doğrulanacak bu otonom arıza yönetim mimarisinin, derin uzay keşif araçlarının yanı sıra yörüngedeki yüzlerce uydudan oluşan ticari ve askeri takımyıldızlarının manuel izleme maliyetlerini ve operasyonel risklerini kayda değer ölçüde düşürmesi hedefleniyor.
