Türkiye’nin beşinci nesil savaş uçağı projesi KAAN, savunma sanayisinde dev bir kilometre taşını daha geride bırakıyor. Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ), uçağın uçuş emniyetini ve yapısal dayanıklılığını kanıtlayacak olan “Tam Boy Statik Test” (FSST) sürecini başlattı. Uçacak versiyonun birebir kopyası olarak üretilen test uçağı, hangardan çıkarılarak özel hazırlanan devasa düzeneğe yerleştirildi.
Gökyüzü koşulları yeryüzünde simüle ediliyor
KAAN’ın binlerce fit yükseklikte ve yüksek G kuvvetleri altında parçalanmadan görev yapabilmesi için yerdeki düzenekte sınırları zorlanıyor. Test süreci şu temel hedeflere odaklanıyor:
- Limit Yük Doğrulaması: Operasyonel görevlerde uçağın karşılaşabileceği en yüksek yüklerin fiziksel testi.
- Nihai Yük Kanıtı: Güvenlik marjını kanıtlamak adına, en yüksek yükün 1,5 katı ağırlığa karşı dayanıklılık ölçümü.
- Dijital ve Fiziksel Uyumluluk: Dijital ortamdaki tasarımların fiziksel gerçeklikle tam örtüşmesinin sağlanması.
200 piston ve 5 bin sensörle “dev orkestra”
Uçağın gövdesi üzerine binen aerodinamik yükleri taklit etmek için 200’den fazla yüksek kapasiteli hidrolik piston kullanılıyor. Bu pistonlar, senkronize bir şekilde çalışarak uçağın her noktasına farklı açılardan kuvvet uyguluyor. Uçağın adeta “sinir sistemi” gibi çalışan 5 bine yakın sensör ve gerinim ölçer (strain gage), uçağın verdiği tepkileri anlık olarak mühendislik ekibine raporluyor. Ayrıca kanat uçlarından köküne kadar her esneme, LVDT sensörleri vasıtasıyla milimetrik olarak kayıt altına alınıyor.
Kokpit ve yakıt tanklarına basınç testi
Statik test sadece dışsal kuvvetlerle sınırlı kalmıyor; uçağın iç basınç dengesi de sınanıyor. Kokpitteki yüksek irtifa basınç farkı taklit edilirken, dâhili yakıt tankları da hava veya sıvıyla doldurularak iç basınca karşı mukavemetleri ölçülüyor. Kademeli ve yavaş bir yöntemle ilerleyen bu riskli süreç, KAAN’ın ilk uçuşuna giden yoldaki en büyük teknik engelini aşmasını sağlayacak.
