Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü’nün (UNIFIL) bölgeden çekilme sürecine girmesiyle birlikte, Avrupa Birliği (AB) bölgedeki güvenlik boşluğunu doldurmak için harekete geçti. AB yetkililerinin, 2027 yılının başında faaliyete geçebilecek yeni bir sivil-askeri misyon üzerinde çalıştığı bildirildi.
UNIFIL çekiliyor, AB devreye giriyor
Güney Lübnan’da 1978 yılından bu yana görev yapan ve bünyesinde 8 binden fazla barış gücü askeri bulunduran UNIFIL’in görev süresi 31 Aralık itibarıyla sona eriyor. ABD ve İsrail’in baskıları doğrultusunda BM Güvenlik Konseyi tarafından onaylanan geri çekilme planının 2027 yılı boyunca kademeli olarak devam etmesi öngörülüyor.
Olası yetki devrine hazırlık kapsamında, AB bünyesindeki sivil ve askeri uzmanlardan oluşan bir heyet ağustos ayı içinde Lübnan’a ikinci resmi ziyaretini gerçekleştirdi. Görüşmelerde Lübnan Silahlı Kuvvetleri ile yerel polis teşkilatına verilebilecek eğitim, lojistik ve operasyonel desteklerin yanı sıra sahada aktif uluslararası aktörlerle koordinasyon adımları ele alındı.
Karar 27 ülkenin onayına sunulacak
Hazırlanan operasyonel taslak planların eylül ayı ortasında AB Siyasi ve Güvenlik Komitesi’ne sunulması bekleniyor. Yeni misyonun görev tanımı, bütçesi, personel dağılımı ve komuta yapısının netleşmesi için 27 üye ülkenin tamamının oy birliği gerekiyor.
UNIFIL sonrası süreçte çok uluslu bir güç oluşturulması için Fransa ve İtalya başı çekiyor. Roma’da bir araya gelen İtalyan ve Lübnanlı askeri yetkililer; misyonun hukuki çerçevesi, finansmanı, İtalya’nın muhtemel asker katkısı ve çok uluslu komuta seçenekleri üzerinde kapsamlı müzakerelerde bulundu.
Sahadaki gerilim ve kırılgan dengeler sürüyor
Lübnan makamları, ülkedeki güvenlik dengelerinin son derece kırılgan olması sebebiyle uluslararası bir güvenlik varlığının zorunlu olduğunu vurguluyor.
Haziran ayında ABD arabuluculuğunda imzalanan çerçeve anlaşması; Hizbullah’ın silahsızlandırılmasını, İsrail güçlerinin kademeli olarak geri çekilmesini ve boşaltılan alanlara Lübnan ordusunun konuşlanmasını içeriyordu. Ancak uygulama sürecinde somut bir ilerleme kaydedilemedi.
Beyrut yönetimi, süregelen İsrail hava saldırılarının Lübnan ordusunun güneye intikalini engellediğini ifade ederken, İsrail ordusunun Lübnan topraklarının içine doğru 10 kilometreden fazla ilerleyerek stratejik noktaları kontrol altında tutmaya devam ettiği belirtiliyor.
Lübnan Sağlık Bakanlığı verilerine göre, Ekim 2023’ten bu yana devam eden ve son aylarda şiddetlenen çatışmalarda 4 bin 348 kişi hayatını kaybetti, 12 binden fazla kişi ise yaralandı.
