Kanada, geleceğin muharebe sahasında kritik üstünlük sağlaması beklenen kuantum teknolojilerinde yerli kabiliyetlerini artırmak amacıyla ilk savunma odaklı kuantum merkezini hayata geçirdi. Ottawa yönetimi, iki yıllık süreç için 20,3 milyon Kanada doları (yaklaşık 14,5 milyon ABD doları) bütçe ayrılan “Kuantum Savunma İnovasyonu Güvenli Merkezi” (Quantum DISH) projesini resmen başlattı.
Calgary merkezli stratejik araştırma üssü
Alberta eyaletine bağlı Calgary kentinde kurulacak tesis; onaylı hükümet kurumları, akademik çevreler ve sanayi ortaklarının Kanada Silahlı Kuvvetleri için ileri teknolojiler geliştirmesine, test etmesine ve doğrulamasına olanak tanıyan korunaklı bir ortam sunacak. Merkez, rekabetçi bir ihale sürecinin ardından Calgary Üniversitesi liderliğindeki konsorsiyum tarafından inşa edilecek ve işletilecek.
Tesis, araştırma ve mühendislik programlarını doğrudan askeri operasyonel ihtiyaçlarla buluşturmaktan sorumlu olan BOREALIS (Bureau of Research, Engineering and Advanced Leadership in Innovation and Science) bünyesinde faaliyet gösterecek. BOREALIS, laboratuvar düzeyindeki erken aşama araştırmalar ile sahada kullanılabilir askeri kabiliyetler arasındaki süreyi en aza indirmeyi hedefliyor.
GPS kesintilerine ve elektronik harbe karşı kuantum seyrüsefer
Quantum DISH bünyesindeki araştırmalar; kuantum algılama, kuantum haberleşme, kuantum algoritmaları ve kuantum donanım güvenliği alanlarına odaklanacak.
Merkezin öncelikli hedeflerinden birini, Küresel Navigasyon Uydu Sistemi (GNSS/GPS) sinyallerine kesintisiz erişim olmadan çalışabilen yeni nesil seyrüsefer ve zamanlama sistemleri oluşturuyor. Geliştirilecek bu teknolojiler sayesinde askeri birlikler; düşmanın uydu sinyallerini kararttığı (jamming), erişimi engellediği veya sahte sinyal yaydığı (spoofing) yoğun elektronik harp koşullarında dahi harekât icra etmeye devam edebilecek.
Kuantum güvenli iletişim ve operasyonel algoritmalar
Merkezde yürütülecek diğer kritik çalışmalar arasında; sahte seyrüsefer sinyallerini anında tespit edebilen gelişmiş sensörler, kırılamaz kuantum kriptolojisine dayalı güvenli iletişim kanalları, ultra hassas atomik zamanlama cihazları ve komuta kademesinin karar verme süreçlerini hızlandıran yapay zeka destekli kuantum algoritmaları yer alıyor.
Donanım güvencesi birimi ise üretilen kuantum tabanlı cihazların gerçek dünya muharebe şartlarında güvenilir ve güvenli bir şekilde çalışıp çalışmadığını test edecek. Söz konusu girişim, Ottawa’nın stratejik savunma teknolojilerinde dışa bağımlılığı azaltmayı amaçlayan Ulusal Savunma Sanayii Stratejisi’nin en önemli sacayaklarından birini oluşturuyor.
