Gelişen hipersonik silah teknolojilerinde rüzgar tünelleri ve yer testlerinin sınırlarına takılan savunma sanayisi için yeni bir test mimarisi geliştiriliyor. ABD merkezli havacılık devi GE Aerospace, hipersonik sistemlerin sahada daha yüksek kontrol, hassasiyet ve güvenilirlikle denenmesini sağlayacak sıvı yakıtlı yeni test platformunu kamuoyuna duyurdu.
ABD Savunma Bakanlığı’na bağlı Savunma İnovasyon Birimi (DIU) tarafından yürütülen Hipersonik ve Yüksek Tempolu Havadan Test Yetenekleri (HyCAT) programı kapsamında şirket; güçlendirici (booster) ve seyir (cruiser) sistemlerini bir araya getiren kapsamlı bir test yatağı inşa edecek.
Gerçek uçuş şartlarında veri toplayacak tekil mimari
Geliştirilen sistem, güçlendirici roket kademesi ile sıvı yakıtlı hipersonik seyir aracını tek bir gövdede buluşturan entegre bir “atışa hazır komple mühimmat” (all-up-round / AUR) konseptine dayanıyor.
Geleneksel katı yakıtlı roket motorları ateşlendikten sonra itki kontrolünü kısıtlarken, GE Aerospace’in sıvı yakıtlı yaklaşımı mühendislere yanma sürecini, uçuş profilini ve hız kademelerini gerçek zamanlı yönetme kabiliyeti kazandırıyor. Bu sayede yeni nesil hipersonik bileşenlerin, termal koruma kaplamalarının ve güdüm algoritmalarının Mach 5 ve üzerindeki aşırı aerodinamik şartlarda sergilediği performans gerçek zamanlı verilerle kayıt altına alınabilecek.
HyCAT programında tasarım aşamasından entegrasyona
İlk adımları 2023 yılında konsept geliştirme fonuyla atılan program, alt sistemlerin olgunlaştırılması ve ön tasarım incelemelerinin tamamlanmasının ardından kritik bir aşamaya ulaştı. Yeni sözleşmeyle birlikte GE Aerospace, platformun nihai sistem entegrasyonuna ve bileşen düzeyindeki ilk yeterlilik testlerine başlayacak.
GE Aerospace Edison Works Başkan Yardımcısı ve Genel Müdürü Steve Russell, konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Bu tip hipersonik testlerin hızlandırılması, yeni nesil yeteneklerin hem sürat hem de ölçek olarak sahaya aktarılabilmesi açısından hayati önem taşımaktadır. DIU ile yürütülen bu ortaklık, ulusal savunma önceliklerini destekleyecek esnek ve hızlı yanıt veren bir test çözümü sunacaktır.” ifadelerini kullandı.
Hipersonik Ar-Ge süreçlerindeki darboğaz aşılıyor
Savunma otoriteleri, pahalı fırlatma araçları ve sınırlı sayıdaki test sahaları nedeniyle hipersonik sistemlerin sahaya sürülmesinde ciddi gecikmeler yaşandığına dikkat çekiyor. HyCAT girişiminin sunduğu düşük maliyetli ve sık tekrarlanabilir uçuş testi altyapısı, askeri araştırmacıların prototipleri laboratuvar ortamından çıkarıp haftalar içinde gerçek atmosferik koşullarda denemesine imkan tanıyacak.
Platformun kalifikasyon sürecinin tamamlanmasıyla birlikte, hem ABD ordusunun taarruz odaklı hipersonik seyir füzesi projelerinin hem de hasım hipersonik tehditleri yakalamaya yönelik hava savunma sensörlerinin gelişim takvimi kayda değer ölçüde hız kazanacak.
