Airbus Savunma ve Uzay (Airbus Defence and Space), Alman Hava Kuvvetleri’nin düzenlediği Timber Express 2026 tatbikatında yeni nesil hava muharebesi eğitim ve test vizyonunu başarıyla sergiledi. Şirket bünyesindeki Sistem Geliştirme Laboratuvarı (SDL) aracılığıyla yürütülen çalışmada, havada gerçek uçuş icra eden jetlerin görev ortamına bilgisayar tabanlı yapay müttefik ve tehdit unsurları enjekte edildi.
Canlı, sanal ve yapay unsurların hibrit mimarisi: LVC
Tatbikatta uygulanan konsept, modern savunma havacılığında giderek öne çıkan Canlı, Sanal ve Yapay (Live, Virtual, Constructive – LVC) test çerçevesine dayanıyor:
Canlı (Live): Gökyüzünde fiilen uçuş yapan Alman Eurofighter Typhoon ve Tornado savaş uçakları.
Sanal (Virtual): Yerdeki gelişmiş simülatör istasyonlarında göreve katılan insan pilot ve harekât yöneticileri.
Yapay/Kurgusal (Constructive): Airbus SDL sistemi tarafından gerçek zamanlı olarak üretilip pilotların taktik kask ve kokpit ekranlarına aktarılan yapay zekâ destekli sanal unsurlar.
Bu üçlü sacayağı sayesinde havada uçan bir pilot, radarında ve durumsal farkındalık ekranlarında hem gerçek takım arkadaşlarını hem simülatördeki pilotları hem de bilgisayarın oluşturduğu yüksek manevra kabiliyetine sahip yüzlerce hayali tehdit ve müttefik hava aracını aynı anda görebildi.
Sadık kanat adamları (CCA) ve maliyet avantajı
Airbus Geleceğin Hava Gücü İş Geliştirme Temsilcisi René Birkholz, yüzlerce fiziksel uçağı havaya kaldırarak tatbikat yapmanın olağanüstü yüksek maliyetler getirdiğini vurguladı. SDL altyapısı, hava sahasını çok düşük maliyetlerle müttefik ve düşman hedefleriyle doldurma imkânı sunuyor.
Sistem ayrıca; insanlı jetlerle birlikte görev yapacak insansız “sadık kanat adamı” (Collaborative Combat Aircraft – CCA) gibi henüz tam olarak envantere girmemiş yeni nesil platformların ve gizli taktiklerin, gerçek uçaklarla olan müşterek harekât uyumunu sahada test etmeyi mümkün kılıyor. SDoT siber güvenlik ürün hattı sayesinde farklı gizlilik derecesine sahip verilerin güvenli şekilde aktarıldığı mimari, geleceğin FCAS ve 6. nesil hava muharebe ekosisteminin temel yapı taşlarından biri olarak değerlendiriliyor.

















