Pekin yönetiminin yapay zekayı doğrudan muharebe sahasında taarruz amaçlı bir silaha dönüştürme hedefleri, teknik engeller ve nitelikli personel yetersizliği nedeniyle sekteye uğruyor. Çin Halk Kurtuluş Ordusu’na (PLA) bağlı askeri araştırmacılar tarafından yürütülen güncel bir çalışma; ordunun mevcut yapay zeka altyapısının yabancı muadillerine kıyasla belirgin şekilde geride kaldığını gözler önüne serdi.
South China Morning Post gazetesinin aktardığı araştırmaya göre, Çin ordusu bünyesindeki büyük dil modelleri ve yapay zeka sistemleri bugün ağırlıklı olarak operasyonel destek seviyesinde kullanılıyor. Sistemler soru yanıtlama, raporlama ve içerik üretimi gibi idari destek adımlarında devrede kalırken; yapay zekanın doğrudan cephe hattında ve taarruz görevlerinde değerlendirilmesi henüz deneme aşamasını aşabilmiş değil.
“Yabancı modellerin belirgin şekilde gerisindeyiz”
Çalışmayı gerçekleştiren askeri uzmanlar, yerli yapay zeka modellerinin performans açısından özellikle ABD menşeli gelişmiş sistemlerle rekabet etmekte zorlandığını kaydetti. Raporda, Çin ordusunun hedeflerine ulaşabilmesi için destek işlevlerinden bağımsız, doğrudan saldırı operasyonlarına odaklanan “otonom ve kontrol edilebilir bir yapay zeka saldırı zinciri” kurulması gerektiği vurgulandı.
Söz konusu saldırı zincirinin; muharebe alanında düşman unsurlarını otomatik tespit edip etkisiz hale getirme, hasım sistemlere ve komuta ağlarına yönelik zararlı kod üretme ve bilişsel harp unsurlarını yönetme gibi kritik kabiliyetleri içermesi planlanıyor. Ancak araştırma ekibi, sahadaki pratik uygulamaların teorik hedeflerin oldukça arkasında kaldığına dikkat çekiyor.
Kritik engel: Uzman ve operasyonel tecrübe eksikliği
Çin ordusunun teknoloji transferi ve entegrasyonda yaşadığı darboğaz yalnızca modellerin zayıflığıyla sınırlı değil. Rapor, savunma bürokrasisinde hem yapay zeka hem de büyük veri alanında yetkin askeri personel açığının ciddi boyutlara ulaştığını belirtiyor.
Ülkedeki güçlü sivil teknoloji sektöründen orduya dahil edilen personelin yüksek teknik bilgiye sahip olmasına rağmen askeri doktrin ve operasyonel saha tecrübesinden yoksun oluşu, sistemlerin askeri harekatlara uyarlanmasını yavaşlatıyor. Çinli araştırmacılar, ordu ile sivil Ar-Ge sektörü arasındaki bu deneyim uçurumunun kapanmaması durumunda, Pekin’in muharebe alanında öngördüğü yapay zeka üstünlüğü vizyonunun uzun süre hayata geçemeyeceği uyarısında bulunuyor.
