Avrupa savunma sanayisinin en iddialı ve en yüksek bütçeli ortak girişimi olarak kabul edilen Yeni Nesil Hava Muharebe Uçağı Sistemi (FCAS) projesinde yolun sonuna gelindi. Almanya ve Fransa’nın, Avrupa’nın gelecekteki hava üstünlüğünü garanti altına almak amacıyla başlattığı 100 milyar avroluk dev savaş uçağı projesini tamamen iptal ettiği açıklandı. Gelişmenin ardından basın toplantısı düzenleyen Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, ülkesinin yeni bir savaş uçağına sahip olması için alternatif aktörlerle aylardır masada olduklarını ve önlerinde 4 farklı seçenek bulunduğunu duyurdu.
“Şirketler arası gerginlik bitirdi, bugün olsa başlamazdık”
Aşağı Saksonya Eyaleti Başbakanı Olaf Lies ile düzenlediği ortak basın toplantısında konuşan Pistorius, FCAS projesinin iptal edilmesinin kendisi için şaşırtıcı olmadığını, uzun süredir bu yönde sinyaller aldıklarını itiraf etti. İptalin arkasında Berlin ve Paris yönetimleri arasındaki siyasi bir kriz olmadığını savunan Pistorius, ana gerekçenin projeyi yürüten dev savunma şirketleri arasındaki bitmek bilmeyen uyuşmazlıklar ve gerginlikler olduğunu açıkladı.
Geleceğe yönelik özeleştiride de bulunan Almanya Savunma Bakanı, şu dikkat çekici ifadeleri kullandı:
“Bugünkü tecrübemiz ve bilgilerimiz ışığında, bu projeyi o dönem hayata geçirildiği şekliyle kesinlikle bir daha başlatmazdık. Yaşanan bu süreçten çok ciddi dersler çıkarmamız gerekiyor. Şimdi geleceğe bakma zamanı. Yeni bir savaş uçağı konusunda nasıl bir yol izleyeceğimizi belirlemek adına aylardır çeşitli küresel aktörlerle görüşmeler yürütüyoruz.”
Berlin’in masasındaki 4 kritik seçenek
Almanya, hava kuvvetlerinin geleceğini riske atmamak için alternatif planlarını hızlıca devreye soktu. Çekya Savunma Bakanı Jaromir Zuna ile yaptığı ikili görüşmenin ardından bir kez daha kameralar karşısına geçen Boris Pistorius, Almanya’nın yeni nesil savaş uçağı ihtiyacını karşılamak için masada duran stratejik formülleri şu şekilde sıraladı:
- Birinci Seçenek (F-35 Tedariki): ABD’den halihazırda sipariş edilen beşinci nesil F-35 savaş uçaklarına ek olarak yeni ve büyük bir parti daha sipariş etmek.
- İkinci Seçenek (Uluslararası Ortaklık): Küresel ölçekte halihazırda yürütülmekte olan ve takvimi işleyen başka bir çok uluslu yeni nesil savaş uçağı projesine (örneğin İngiltere-İtalya-Japonya ortaklığındaki GCAP gibi) dahil olmak.
- Üçüncü Seçenek (Almanya Öncülüğünde Üretim): Airbus ve diğer yerli/Avrupalı ortakları bir araya getirerek, tamamen Almanya’nın liderliğinde yeni bir savaş uçağı geliştirmek.
Sır gibi saklanan dördüncü formül
Bakan Pistorius, şu an için kamuoyu önünde açıkça spekülasyon yaratmak istemediğini belirterek gizemli bir dördüncü seçeneğin daha olduğunu doğruladı. Pistorius, “Muhtemelen bir dördüncü yol daha var, ancak şu anda ondan detaylıca bahsetmek istemiyorum. Yine de evet, bu da ihtimaller dahilinde ve masadaki güçlü seçeneklerden biri.” değerlendirmesinde bulundu.
Savunma analistleri, 100 milyar avroluk FCAS projesinin çökmesinin ardından Avrupa’nın askeri havacılıkta ciddi bir zaman kaybı yaşayacağını, Almanya’nın Airbus hamlesinin ya da Amerikan F-35 uçaklarına daha fazla bağımlı hale gelmesinin kıtanın savunma özerkliği tartışmalarını yeniden alevlendireceğini belirtiyor.
