Avrupa Birliği (AB) Konseyi, Orta Doğu’da istikrarı güçlendirmek ve Lübnan’ın egemenlik kapasitesini desteklemek amacıyla yeni bir güvenlik adımını onayladı. Alınan kararla, Lübnan Silahlı Kuvvetleri ile İç Güvenlik Güçleri’ne danışmanlık ve eğitim sağlamak üzere üç yıllık kapsamlı bir destek misyonu kurulması kararlaştırıldı.
Lübnan Avrupa Birliği Destek Misyonu (EUSM Lebanon) adı verilen girişim, AB’nin Ortak Güvenlik ve Savunma Politikası çatısı altında hem askeri hem de sivil uzman ekipleri tek bir çatı altında buluşturacak. Kurulum kararı, sahadaki fiili konuşlanma öncesi hazırlık aşamasını oluştururken, operasyonel planlamanın tamamlanmasının ardından misyonun resmen faaliyete geçmesi için AB Konseyi nihai uygulama kararını alacak.
Kara ve deniz sınırlarında yeni güvenlik mimarisi
Misyonun temel öncelikleri arasında sınır kontrolünün sıkılaştırılması, deniz güvenliğinin artırılması ve sınır aşan kaçakçılık faaliyetleriyle mücadele yer alıyor. Güvenlik güçlerinin operasyonel kabiliyetlerini artırmayı amaçlayan yapı, iki ana sütun üzerinden yürütülecek:
Askeri kanat: Keşif, gözetleme ve sahil güvenliği
Askeri uzmanlar; kara sınırlarının gözetimi ve denetimi, istihbarat, keşif-gözetleme (ISR) süreçleri ve müşterek harekat koordinasyonu alanlarında Lübnan Silahlı Kuvvetleri personeline operasyonel eğitim ve stratejik danışmanlık verecek. Bu çalışmalarla ülkenin karasal ve deniz yetki alanlarındaki denetiminin kalıcı hale getirilmesi amaçlanıyor.
Sivil kanat: Siber suçlar ve liman emniyeti
Misyonun sivil bileşeni ise doğrudan İç Güvenlik Güçleri’ne odaklanacak. Sivil uzmanlar, kaçakçılıkla mücadele taktiklerinin yanı sıra siber suç soruşturmaları konusunda Lübnan personeline operasyonel eğitim sağlayacak. Mandanın kritik bir diğer başlığı ise Beyrut Limanı başta olmak üzere stratejik liman ve gümrük tesislerinde liman güvenlik yönetiminin yeniden yapılandırılması olacak.
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, yeni misyonun Lübnan devlet kurumlarının toprak kontrolünü pekiştirmesine ve ülkenin tam egemenliğini yeniden tesis etmesine katkı sunacağını vurguladı. Girişim, Avrupa Barış Fonu (EPF) kaynaklarıyla finanse edilen yardım paketlerini tamamlayacak ve Birleşmiş Milletler (BM) gibi uluslararası paydaşlarla koordineli biçimde yürütülecek.
UNIFIL’in çekilme süreci öncesinde kritik hamle
Avrupa Birliği’nin Lübnan hamlesi, Birleşmiş Milletler Lübnan Geçici Görev Gücü’nün (UNIFIL) görev süresinin sonuna yaklaştığı kritik bir zamanlamada geldi. Yaklaşık 50 ülkeden 7 bin 500 civarında personeli barındıran barış gücünün yetki süresi, BM Güvenlik Konseyi kararı uyarınca 31 Aralık 2026 tarihinde sona eriyor.
Kaja Kallas, bölgede uluslararası bir izleme mekanizmasının bulunmamasının güvenlik zaafı yaratabileceği uyarısında bulunmuştu. EUSM Lebanon misyonunun, İsrail ile Lübnan arasında sağlanan ateşkes mutabakatlarının ardından güney sınırında doğabilecek denetim boşluğunu önlemede ve Lübnan ordusunun kontrolü fiilen devralmasında stratejik köprü işlevi görmesi bekleniyor.
