Dünya denizlerinin derinliklerindeki jeolojik yapıları dijital ortama aktararak denizaltı ve suüstü harekat üstünlüğünü pekiştirmek isteyen ABD Donanması, otonom deniz araçlarına yönelik yatırımlarını sürdürüyor. ABD Donanması Oşinografi Ofisi (NAVOCEANO), Atlas Okyanusu’ndaki uluslararası sularda batimetrik deniz tabanı haritalandırma operasyonları yürütmek üzere insansız deniz sistemleri üreticisi Saildrone şirketine 10 milyon dolarlık sözleşme verdi.
Kaliforniya merkezli firmanın geliştirdiği Surveyor sınıfı insansız suüstü araçları (İDA/USV) ile icra edilecek görev; dünya genelindeki okyanus tabanının henüz yalnızca yaklaşık yüzde 28,7’sinin modern standartlarda haritalandırılmış olduğu bir tabloda kritik bir veri açığını kapatmayı hedefliyor.
2026 yılı içerisinde başlayıp 2027 sonlarına kadar sürmesi planlanan operasyonlarda toplanacak yüksek çözünürlüklü derinlik verileri; askeri harekat güvenliği, denizaltı akustik seyrüseferi, deniz tabanından geçen kritik enerji ve iletişim hatlarının korunması, arama-kurtarma görevleri ve gemi rotalarının yeniden kalibre edilmesi amacıyla kullanılacak.
“Denizaltı harekatı ve filo etkinliği için hayati”
Saildrone Okyanus Haritalama Kıdemli Direktörü ve emekli deniz albayı Kitch Kennedy, anlaşmanın önemine ilişkin yaptığı değerlendirmede, “Yüksek çözünürlüklü okyanus haritalandırması; emniyetli seyrüsefer, etkili denizaltı operasyonları ve filonun vuruş kabiliyetini destekleyerek ABD Donanması’nın deniz üstünlüğü ve stratejik avantajı açısından hayati önem taşımaktadır.” ifadelerini kullandı.
Geleneksel mürettebatlı araştırma gemileriyle icra edilen uzun süreli ve yüksek maliyetli görevlerin yerine otonom araçların devreye sokulması, zorlu hava koşullarına sahip okyanus sahalarında donanmanın insan kaynağını riske atmadan veri toplamasını sağlayacak. Şirket, 2019 yılından bu yana ABD devlet kurumları adına benzer okyanus haritalama görevlerini başarıyla yürütüyor.
100 gün kesintisiz seyir ve derin okyanus sonarı
Zorlu okyanus fırtınalarına dayanıklı şekilde tasarlanan Saildrone Surveyor platformu, bünyesinde barındırdığı teknik kabiliyetlerle öne çıkıyor:
- Boyutlar ve gövde: 20 metre (66 feet) uzunluğa ve 15 ton ağırlığa sahip olan aracın yelken kanadı 13 metre yüksekliğe ulaşıyor. Gövdesi denizcilik sınıfı alüminyumdan, rüzgar kanadı ise karbon fiber ve fiberglas kompozit malzemelerden üretildi.
- Gelişmiş faydalı yük: Derin okyanus çok ışınlı iskandil (multibeam sonar) sistemi, kızılötesi kameralar, telsiz alıcı-vericileri, entegre radar paketi, yapay zeka/makine öğrenimi destekli tehdit tespit algoritmaları ve uydu haberleşme donanımı taşıyor.
- Tahrik ve menzil: Düşük rüzgarlı havalar için geliştirilen 80 beygir gücündeki yüksek verimli dizel jeneratörü sayesinde 6 knot (yaklaşık 11 km/s) hıza ulaşabiliyor. Araç, 2.500 deniz milini (4.630 km) aşan menziliyle yakıt ikmaline ihtiyaç duymadan 100 gün boyunca kesintisiz açık denizde görev yapabiliyor.
Derin deniz kanyonlarını, sualtı dağ sıralarını ve akustik yankılanma alanlarını milimetrik hassasiyetle modelleyecek olan Surveyor filosu, mürettebatlı savaş gemilerini bu tür rutin tarama görevlerinden kurtararak doğrudan muharip görevlere odaklanmalarına zemin hazırlayacak.
