Ukrayna merkezli teknoloji şirketi F-Drones, askeri havacılık tarihinde bir ilke imza atarak, tamamen otonom olarak çalışan “LITAVR” isimli önleyici drone sistemini tanıttı. Geliştirilen yeni sistem, insan müdahalesini sadece bir “başlat” ve “onayla” komutuna indirgeyerek, hava savunma operasyonlarında hız ve etkinlik dengesini yeniden tanımlıyor.
Tam otonom görev yeteneği
F-Drones tarafından paylaşılan test görüntüleri, LITAVR’ın saha performansını gözler önüne seriyor. Geleneksel uzaktan kumandalı sistemlerin aksine LITAVR, görev sırasında operatörden sürekli bir pilotaj desteği beklemiyor.
Sistemin çalışma prensibi şu şekilde işliyor:
-
Otonom Kalkış: Belirlenen koordinatlara göre kendi kalkışını gerçekleştiriyor.
-
Rota ve Takip: Radar sistemlerinden aldığı verilerle en uygun uçuş rotasını belirliyor ve hedefi bağımsız olarak takip ediyor.
-
Otomatik Kilitlenme: Hedefe yaklaştığında onu tanıyor ve kendi başına kilitlenerek saldırı sürecini başlatıyor.
İnsan faktörü “döngü içinde”
Sistem her ne kadar tamamen otonom olsa da, “human-in-the-loop” (döngü içinde insan) prensibi korunuyor. Operatörün tek yapması gereken, sistemin hedefi teşhis etmesinin ardından nihai imha emrini vermek. Bu süreç, F-Drones’un geliştirdiği özel 3D LARAG yazılımı sayesinde 2D ve 3D görselleştirme araçlarıyla dünyanın herhangi bir noktasından gerçek zamanlı olarak izlenebiliyor.
Teknik kapasite ve üretim başarısı
2025 sonbaharından bu yana seri üretimde olan LITAVR, yüksek performanslı teknik özellikleriyle dikkat çekiyor:
-
Hız: Saatte 350 km/sa hıza ulaşabilen araç, hızlı hareket eden hava hedeflerini yakalamak üzere tasarlandı.
-
Menzil ve İrtifa: 65 km’ye kadar operasyonel menzili bulunan drone, 9 km’nin üzerinde irtifalarda görev yapabiliyor.
-
Dayanıklılık: GPS bağımlılığı olmayan seyrüsefer sistemi sayesinde, düşman elektronik harp (EW) önlemlerine karşı yüksek direnç gösteriyor.
F-Drones CEO’su, sistemin tamamen yerli yazılım, elektronik bileşenler ve özel gövde yapısı ile üretildiğini vurguluyor. Geleneksel 3D baskı yöntemlerinden ziyade enjeksiyon kalıplama ile seri üretime uygun hale getirilen LITAVR, Ukrayna’nın insansız hava aracı envanterindeki kritik “hava savunma” boşluğunu doldurmayı hedefliyor. Şirket, yakın zamanda sistemin tam kapsamlı muharebe testlerine başlanacağını ve askeri birliklere entegrasyonun hızlandırılacağını duyurdu.
