ABD Savunma Bakanlığı’na (Pentagon) bağlı Savunma İnovasyon Birimi (DIU), modern savaş alanının değişen dinamiklerine ayak uydurmak amacıyla yeni bir insansız hava aracı (İHA) konsepti için arayışa girdi. Kurum, halihazırda MQ-9A Reaper tarafından yürütülen birçok görevi yerine getirebilecek, düşük maliyetli ve modüler bir insansız sistem geliştirmek için rekabetçi bir ihale süreci başlattı.
Yığınsal Modüler Uçak (MMA) girişimi
“Yığınsal Modüler Uçak” (Massed Modular Aircraft – MMA) adı verilen bu yeni girişim kapsamında Pentagon, çeşitli faydalı yükleri taşıyabilen ve geniş bir harekat alanı (theater-range) menziline sahip yeni nesil bir platform arıyor. Bu sistemlerin, MQ-9A Reaper’ın günümüzde gerçekleştirdiği tam hareketli video (FMV) sensörleri gibi donanımları taşıması ve gelişmiş operasyonları icra edebilmesi hedefleniyor.
Askeri uzmanlar, birim maliyeti 30 ila 50 milyon dolar arasında değişen mevcut “özel ve pahalı” sistemlerin, gelişmiş hava savunma ağları karşısında sürdürülebilir olmadığını vurguluyor. Bu nedenle DIU, düşman savunmasını sayısal üstünlükle aşabilecek ve olası muharebe kayıplarının tolere edilebileceği risk toleranslı araçlara odaklanmış durumda.
Çoklu görev yeteneği ve yüksek üretim kapasitesi
Yeni dron konseptinin savaş alanında çok yönlü bir esneklik sunması planlanıyor. Üretilecek platformun aşağıdaki kritik görevleri yerine getirmesi bekleniyor:
Taarruz ve Keşif: Gelişmiş sensörler ve silah yükleriyle düşman hatlarının gerisinde saldırı operasyonları ve istihbarat toplama.
Elektronik Harp ve İletişim Rölesi: Birliklerin kesintisiz iletişimini sağlarken, düşman radarlarını karıştırma ve elektronik taarruz yeteneği.
Sözleşmeyi kazanacak üreticiden beklenen en önemli şartlardan biri ise, savaş alanında oluşabilecek araç kayıplarını hızla telafi edebilecek düzeyde yüksek bir seri üretim (high-rate production) kapasitesine sahip olması.
Arka plan: Neden MQ-9 Reaper’a alternatif aranıyor?
Pentagon’un bu arayışının ardında, son dönemdeki bölgesel çatışmalarda yaşanan yoğun araç kayıpları yatıyor. Açık kaynaklara yansıyan askeri raporlara göre, son operasyonlarda onlarca MQ-9 Reaper’ın kaybedilmesi, yüksek maliyetli platformların uzun vadeli sürdürülebilirliğini tartışmaya açtı.
DIU tarafından endüstriye sunulan ön gereksinimlere göre MMA projesinin hedefi; en az 2.800 libre (yaklaşık 1.270 kg) faydalı yük taşıyabilen, 2.300 deniz mili muharebe yarıçapına sahip ve gerektiğinde 8.000 deniz mili menzile kendi başına intikal edebilecek bir araç geliştirmek. Projenin 2031 mali yılına kadar başlangıç operasyonel kapasitesine (IOC) ulaşması ve ilk etapta 20 göreve hazır hava aracının birliklere teslim edilmesi planlanıyor.
