Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ve Estonya Başbakanı Kristen Michal, Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi’nin oturum aralarında bir araya gelerek, savunma sanayisi iş birliğini derinleştiren “Drone Deal” (İHA Anlaşması) protokolüne imza attı. Bu anlaşma, Estonya’nın Ukrayna’nın başlattığı “Drone Deal” girişimine katılan yedinci ülke olduğunu resmileştiriyor.
Ortak üretim ve teknoloji transferi
Ankara’da atılan imzalarla iki ülke, insansız sistemlerin geliştirilmesi ve ortak üretiminde yeni bir döneme girdi. Ukrayna’nın savaş koşullarında kazandığı saha tecrübesi ile Estonya’nın savunma sanayisi yeteneklerini birleştirmeyi hedefleyen anlaşma, şu temel odak noktalarını içeriyor:
-
Ortak Üretim Hattı: İki ülke topraklarında, özellikle hava savunma sistemleri, dronlar, sensör ağları ve erken uyarı sistemleri ile mühimmatların ortak üretimi için tesisler kurulacak.
-
Teknoloji ve Bilgi Paylaşımı: Savaşta kendini kanıtlamış Ukrayna savunma teknolojilerinin Estonya’ya aktarılması ve karşılıklı deneyimlerin paylaşılarak geliştirilmesi hedefleniyor.
-
“Build with Ukraine” Çerçevesi: Kurulan özel bir yönlendirme grubu ile joint-venture (ortak girişim) projeleri belirlenecek ve operasyonel ihtiyaçlara göre yeni sistemler tasarlanacak.
“Güven ve Stratejik Ortaklık” mesajı
Zelenski, imza töreninde yaptığı açıklamada, bu anlaşmanın sadece hızlı bir iş birliği yolu olmadığını, aynı zamanda iki yakın dost arasındaki yüksek güvenin bir göstergesi olduğunu vurguladı. Estonya Başbakanı Michal ise, Ukrayna’nın savunma sanayisinin dünyanın en rekabetçi sektörlerinden biri haline geldiğini belirterek, “Bu endüstriyel düzeyde iş birliği bizim için çok önemli çünkü siz bu alanda en iyisisiniz ve biz de sizinle çalışmak istiyoruz” ifadelerini kullandı.
Savunma kapasitesinde 10 yıllık vizyon
Ukrayna’nın “Drone Deal” girişimi kapsamında imzaladığı bu 10 yıllık anlaşma modeli, katılımcı ülkelerin sadece savunma ürünleri satın almasını değil, aynı zamanda Ukrayna’nın savunma sanayisine yatırım yaparak ortak geliştirme projelerinde yer almasını sağlıyor.
Estonya’nın halihazırda yıllık GSYİH’sinin %0,28’ini askeri yardımlara ayırdığı düşünüldüğünde, bu anlaşma Tallinn’in Kiev’e yönelik uzun vadeli askeri desteğinin sadece lojistik değil, endüstriyel ve teknolojik bir boyuta taşındığını kanıtlıyor. Uzmanlar, bu adımın hem Ukrayna’nın Avrupa entegrasyonu yolunda önemli bir savunma köprüsü oluşturduğunu hem de Baltık bölgesinin hava savunma mimarisini güçlendirdiğini değerlendiriyor.
