ABD Donanması, beşinci nesil savaş uçağı programı F-35 Lightning II kapsamında yeni bir uluslararası siparişe onay verdi. Savunma devi Lockheed Martin ile imzalanan 154 milyon dolarlık sözleşme, henüz kimliği açıklanmayan bir yabancı müşteri adına 11 adet F-35 savaş uçağının üretim sürecini başlatıyor.
Üretim öncesi kritik süreç başladı
9 Haziran’da resmileşen anlaşma, havacılık sektöründe “long-lead procurement” (uzun teslim süreli tedarik) olarak bilinen aşamayı kapsıyor. Bu süreçte, üretimi stratejik olarak zaman alan radar sistemleri, gelişmiş motor parçaları, karmaşık elektronik ekipmanlar ve özel kompozit yapılar önceden sipariş edilerek üretim hattındaki olası tıkanıklıkların önüne geçilmesi hedefleniyor. ABD Savunma Bakanlığı, siparişin ABD’nin Yabancı Askerî Satışlar (FMS) programı çerçevesinde yürütüldüğünü doğrularken, uçakların hangi ülkeye teslim edileceğine dair detay vermedi. Anlaşma kapsamındaki çalışmaların Aralık 2030’da tamamlanması öngörülüyor.
F-35 programında küresel üretim ağı
Sözleşme uyarınca yürütülecek faaliyetlerin ana merkezi, Lockheed Martin’in Teksas’taki Fort Worth tesisleri olacak. Üretim süreçlerinin yaklaşık yüzde 59’u bu merkezde gerçekleştirilirken, kalan iş paketleri küresel tedarik zincirine yayılarak; Kaliforniya’daki ABD merkezli tesisler ile Birleşik Krallık’taki BAE Systems ve İtalya’nın Cameri kentindeki Leonardo üretim merkezleri arasında paylaştırılacak.
Ağ merkezli savaşın vazgeçilmezi
F-35 ailesine yönelik uluslararası talep, platformun sadece görünmezlik (stealth) özelliklerinden değil, yüksek seviyeli veri paylaşım kapasitesinden de kaynaklanıyor. Link-16 ve Multifunction Advanced Data Link sistemlerini kullanan uçaklar, muharebe sahasında ağdaki diğer tüm F-35’ler, hava ve kara unsurlarıyla gerçek zamanlı veri akışı sağlayabiliyor. Bu entegre kabiliyet, pilotların kendi sensörlerinin ötesinde, tüm ağın tespit ettiği hedefleri görüp müdahale etmesine olanak tanıyor.
Bugüne kadar dünya çapında 1.300’ü aşkın teslimatın gerçekleştirildiği F-35 programında, toplam üretim hedefi 3.400 uçağın üzerine çıkmış durumda. Yeni sipariş edilen 11 uçağın, mevcut üç varyanttan (F-35A, F-35B veya F-35C) hangisi olacağı henüz kamuoyu ile paylaşılmadı.
