Avrupa genelinde yaşanan top mermisi ve mühimmat tedarik darboğazını aşmak isteyen İsveç, kritik patlayıcı ve sevk maddesi hammaddelerinin üretim kapasitesini artırmak için düğmeye bastı. İsveç hükümeti, Avrupa Savunma Sanayii Programı (EDIP) kapsamındaki Enerjik Bileşenler Girişimi projelerine eş finansman sağlamak üzere 500 milyon kron (yaklaşık 53 milyon dolar) kaynak tahsis etti.
5 yerli savunma şirketine doğrudan destek
Avrupa Birliği’nin toplam 165 milyon euroluk (yaklaşık 193 milyon dolar) fon havuzuyla koordine edilen program kapsamında İsveç; EURENCO Bofors, Sweden Ballistics (SWEBAL), Norma Precision, Nammo Sweden ve JUNGHANS Microtec firmalarının başvurularını onayladı.
Girişimin odaklandığı temel üretim alanları şunlardır:
Archer topçu sistemi bileşenleri: Archer kundağı motorlu obüslerinde kullanılan sevk hakkı barutları ve topçu fünyelerinin yerli üretim kapasitesi artırılacak.
Patlayıcı ve enerjik malzemeler: EURENCO Bofors ve SWEBAL ortaklığında TNT, RDX ve sevk barutu gibi kritik enerjik hammaddelerin imalat hatları kurulacak.
Mühimmat ve fünye tedariki: Norma Precision ve Nammo Sweden hafif/orta kalibre mühimmat üretimini ölçeklendirirken, JUNGHANS Microtec hassas topçu fünyeleri tedarikine odaklanacak.
İsveç Savunma Bakanı Pål Jonson, destek modeline ilişkin yaptığı değerlendirmede, “AB bir İsveç projesine 250 milyon kron yatırdığında, devlet olarak biz de aynı miktarı koyuyoruz; kalan kısmı ise sanayi karşılıyor. Bu fonlar hem mevcut tesislerin kapasitesini artıracak hem de yeni üretim hatlarının kurulmasını sağlayacak,” ifadelerini kullandı.
Çin bağımlılığına karşı yerli hammadde ve ahşap hamuru alternatifi
Ukrayna’daki çatışmalarla birlikte NATO genelinde en az 24 yeni patlayıcı ve sevk maddesi projesi başlatıldı. Avrupa savunma sanayii, mühimmat üretiminde kullanılan nitroselüloz pamuğu gibi kritik hammaddelerde uzun süredir Çin gibi dış pazarlara olan bağımlılığı kırmaya çalışıyor.
SWEBAL Kurucu Ortağı ve CEO’su Joakim Sjöblom, tedarik zincirindeki bir hammadde açığının tüm mühimmat üretimini kilitlediğini belirterek, İskandinav ormanlarından elde edilen ahşap hamuruna dayalı yerli selüloz kaynakları geliştirdiklerini açıkladı. Şirketin Nora’da inşa ettiği ve 2028 yılına kadar yılda 4 bin 500 ton TNT üretmesi planlanan tesisi, Avrupa’nın stratejik bağımsızlığına doğrudan katkı sunacak.
