Modern hava muharebesinin ihtiyaçları doğrultusunda yeni nesil sensörler, gelişmiş görev bilgisayarları ve yüksek işlem gücüne sahip donanımlarla donatılan F-35 Lightning II savaş uçaklarında artan termal yönetim krizi için kritik bir adım atıldı. Havacılık teknolojileri devi Honeywell Aerospace, uçakların soğutma kapasitesini doğrudan artıran “P40” kodlu yeni güç ve termal yönetim paketi yükseltmesini resmen tanıttı.
P40 yükseltmesi, uçağın Güç ve Termal Yönetim Sistemi (PTMS) kapasitesini yaklaşık 32 kilovattan 40 kilovata çıkararak termal tahliye kabiliyetinde yüzde 25’lik bir artış sağlıyor. Şirket, sistemin yazılım güncellemeleri ile sıvı soğutma alt sistemlerinde yapılan hedef odaklı fiziksel iyileştirmelerin birleşimiyle hayata geçirildiğini ve 2029 ile 2030 yılları arasında envanterde fiilen hizmete girmesinin hedeflendiğini açıkladı.
Mevcut gövde mimarisi sil baştan değişmeyecek
Honeywell Savunma ve Uzay Bölümü Başkanı Matt Milas, konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Kullanıcı ülkelerin kritik bir zaman dilimi içinde ek soğutma kapasitesine ve daha yüksek operasyonel hazırlık seviyesine ihtiyacı var” ifadelerini kullandı.
P40 çözümünün en önemli endüstriyel avantajı, uçaktaki mevcut PTMS mimarisini tamamen söküp değiştirmek yerine mevcut yapı üzerinde kapasite artışı sunması. Bu yaklaşım sayesinde F-35 operatörleri ve müttefik ülkeler; yeni bir termal yönetim sisteminin gerektireceği devasa gövde yeniden tasarım masraflarından, uzun sertifikasyon süreçlerinden ve uçuş gecikmelerinden kaçınmış olacak. Ayrıca mevcut test ekipmanları, bakım tesisleri ve teknik personel uzmanlığı korunmaya devam edecek.
Blok 4 donanımları ve motor aşınmasına çare
F-35 programında soğutma ihtiyacı, uçağa eklenen yeni görev sistemleriyle birlikte son yılların en kritik teknik darboğazlarından biri haline geldi. Özellikle gelecekteki görev kabiliyetlerinin altyapısını oluşturan “Technology Refresh 3” (TR-3) güncellemesi işlemci gücü ve bellek kapasitesini katlarken; kapsamlı Blok 4 modernizasyonu uçağa yoğun ısı üreten yeni elektronik harp ve hedefleme sensörleri yüklüyor.
ABD Hükümet Sorumluluk Ofisi (GAO) tarafından hazırlanan raporlarda, uçağın mevcut soğutma sisteminin kapasitesinin üzerinde çalıştığı ve bu durumun Pratt & Whitney F135 motorunu orijinal tasarım parametrelerinin ötesinde zorladığı belirtilmişti. Aşırı ısı yükü ve motordan çekilen yüksek hava debisi, motor parçalarındaki aşınmayı hızlandırarak planlanan hizmet ömrünü belirgin biçimde kısaltıyordu.
Küresel F-35 filosunda 1 milyon uçuş saatini geride bırakan Honeywell üretimi PTMS; motor çalıştırma, çevresel iklimlendirme kontrolü, termal yönetim, yardımcı ve acil durum güç üretimi dahil olmak üzere uçuş ve emniyet açısından hayati 14 ayrı kritik görevi aynı anda yerine getiriyor. Geliştirilen P40 paketi, motor çekirdeği yükseltme programıyla (ECU) eş zamanlı olarak uçaklara entegre edilecek.
