Danimarka’nın 27 uçaklık F-35 Lightning II tedarik programı, ciddi bir maliyet kriziyle gündeme geldi. Danimarka Sayıştayı tarafından hazırlanan ve savunma sanayii çevrelerinde şok etkisi yaratan rapora göre, projenin toplam maliyeti ilk tahminlerin 14 milyar Danimarka kronu (yaklaşık 2,2 milyar dolar) üzerine çıktı.
Parlamento bilgilendirilmedi eleştirisi
Denetim raporunda, Savunma Bakanlığı’nın artan maliyetler konusunda parlamentoyu şeffaf bir şekilde bilgilendirmediği sert bir dille eleştirildi. Sayıştay verilerine göre, 30 yıllık süreçte bakım, eğitim, işletme ve destek giderlerini kapsayan toplam maliyetin 71,2 milyar Danimarka kronuna ulaşacağı öngörülüyor. Daha önce 57,1 milyar kron olarak açıklanan bütçenin, aslında yaklaşık 10 yıldır gerçek maliyetleri yansıtmadığı ve bakanlığın elindeki verileri gizlediği ortaya çıktı.
2016’dan bu yana süren tedarik süreci
Danimarka, ilk F-35 siparişlerini 2016 ve 2017 yıllarında vermişti. Bugüne kadar 23 adet uçağı teslim alan Kopenhag yönetimi, kalan dört F-35’i 2026 ve 2027 başında bekliyor. Ukrayna savaşı sonrası değişen güvenlik algısıyla Ekim 2025’te 16 adetlik ek bir alım kararı daha alan Danimarka, bu yeni gelişmeyle birlikte savunma bütçesinde ciddi bir revizyona ihtiyaç duyabilir.
Maliyet artışı diğer projeleri tehdit ediyor
Raporda, F-35 programındaki bu büyük sapmanın sadece mevcut uçağı değil, Danimarka’nın diğer kritik savunma yatırımlarını da olumsuz etkileyebileceği uyarısı yapıldı. Güncellenen 71,2 milyar kronluk hesaplamaya; beklenmeyen durumlar için ayrılan rezerv bütçenin ve daha önce hesaplarda bulunan iki yedek F-35’in yaklaşık 1 milyar kronluk tedarik maliyetinin dahi dahil edilmemiş olması, programın toplam maliyetinin gelecekte çok daha yüksek seviyelere çıkabileceğine işaret ediyor.
