Pekin yönetimi, topraklarının bir parçası olarak gördüğü Tayvan üzerindeki baskıyı artırmak amacıyla stratejik bir adım attı. Analistler, Çin sahil güvenlik gemilerinin Tayvan’ın doğusundaki sularda gerçekleştirdiği operasyonları, bölgedeki statükoyu değiştirmeye yönelik “yeni bir normalin” habercisi olarak nitelendiriyor.
Çin Sahil Güvenliği, haziran ayında bölgede ilk kez “kolluk kuvveti operasyonu” düzenleyerek, Tayvan açıklarından geçen kargo gemilerine telsizle bağlanıp mürettebat ve varış noktası hakkında bilgi sordu. Taipei yönetimi bu eylemi “maskelenmiş yayılmacılık” olarak nitelendirirken, bölgedeki askeri uzmanlar Çin’in gelecekteki bir abluka veya karantina senaryosu için gerekli mekanizmaları tatbikat ettiğini belirtiyor.
“Sashimi stratejisi” ile adım adım ilerleyiş
Uzmanlar, Çin’in bölgedeki faaliyetlerini “sashimi stratejisi” olarak adlandırıyor. Bu yaklaşıma göre Pekin; tek başına önemsiz görünen ancak bir araya geldiğinde stratejik dengeleri kökten değiştiren “ince ve neredeyse hissedilmez dilimler” halinde bölgedeki varlığını sürekli genişletiyor.
Taipei merkezli savunma uzmanı Su Tzu-yun, Çin’in bu devriyelerle “yeni operasyonel normlar” oluşturduğunu vurgulayarak şunları ekledi: “Ticari gemilere radyo doğrulama prosedürleri uygulayarak, gelecekteki bir abluka için ihtiyaç duyulan mekanizmaları pratikte test ediyorlar.”
Bölgede gerilim zirvede
Tayvan yönetimi, Çin’in yeni sahil güvenlik devriyesine kendi gemilerini bölgeye sevk ederek yanıt verdi. Çin gemilerinin Tayvan kıyılarından yaklaşık 137-230 kilometre (74-124 deniz mili) açıkta, yani Tayvan’ın münhasır ekonomik bölgesi içinde operasyon yaptığı belirtiliyor.
SeaLight direktörü Ray Powell, “Çin esasen yeni bir normal ilan ediyor,” diyerek durumun geçici bir siyasi sinyalden çok daha fazlası olduğunu ve uzun vadeli bir kalıcılığı hedeflediğini ifade etti. Öte yandan Tayvanlı yetkililer, Çin’in bu modelinin yerleşmesine izin vermeyeceklerini ve bu devriyelerin “kalıcı olmaması için” mücadele edeceklerini belirterek, “Çin’in bu hamlelerine erken aşamada dur denilmesi gerektiğini” savunuyor.
Pekin ise söz konusu operasyonların, Japonya ve Filipinler arasında bu sularda sınır belirleme görüşmelerine bir yanıt olduğunu iddia ediyor. Çin’in Tayvan çevresindeki askeri faaliyetleri artık neredeyse günlük rutine dönüşürken, Batılı hükümetler bu “yeni” ve alışılmadık sahil güvenlik aktiviteleri karşısında derin endişelerini dile getiriyor.
