Amerika Birleşik Devletleri Uzay Kuvvetleri (USSF); Birleşik Krallık ve Avustralya ile ortaklaşa inşa edilen küresel derin uzay gözetleme ağının üçüncü ve nihai sahası olarak Teksas eyaletinde yer alan Lake Kickapoo bölgesini seçtiğini duyurdu. Söz konusu seçim, jeosenkron yörüngedeki (yaklaşık 36 bin kilometre irtifa) insan yapımı cisimleri ve askeri uyduları 7/24 kesintisiz izlemek üzere tasarlanan Derin Uzay Gelişmiş Radar Kabiliyeti (DARC) projesini tamamlayacak son düğüm noktası niteliğini taşıyor.
Nihai imar ve planlama onaylarına tabi olan tesiste inşaat faaliyetlerinin, ihale sürecinin sonuçlanmasıyla birlikte 2027 yılında başlaması planlanıyor. İnşaat mühendisliği aşamasının 2029’da tamamlanması, ardından teknik test ve değerlendirme süreçlerinin icra edilerek radarın 2030 yılında operasyonel kabule ulaşması hedefleniyor.
Üç kıtada 22 yıllık AUKUS ortaklığı
DARC programı, AUKUS ortakları olan ABD, İngiltere ve Avustralya arasında imzalanan 22 yıllık üçlü anlaşma kapsamında yürütülüyor. Küresel radar kalkanının ilk iki ayağında şu gelişmeler kaydedilmişti:
- 1. Saha (Avustralya): Batı Avustralya’da inşa edilen ilk DARC sahasının kurulumu Aralık 2024’te tamamlandı ve tesis 2025 yılı itibarıyla erken kullanım aşamasına geçti.
- 2. Saha (İngiltere): İkinci radarın Birleşik Krallık’ta, Galler sınırları içindeki Pembrokeshire bölgesinde konuşlandırılması planlanıyor. İngiltere Savunma Bakanlığı, radar antenlerine ev sahipliği yapması amacıyla Cawdor Kışlası’nın yeniden yapılandırılmasını teklif etti.
Ağustos 2025’te Northrop Grumman ve ABD Uzay Kuvvetleri, Avustralya’daki 1. Saha’da DARC sistemini ilk kez sahada test etmişti. Test kapsamında 27 yer anteninden 7’si tek bir dizi halinde birleştirilerek yörüngedeki uydular hassas takibe alınmış ve haftalar süren kalibrasyon çalışmalarıyla sistemin performansı doğrulanmıştı.
Optik teleskopların yerini her hava koşulunda çalışan radar alıyor
Geleneksel uzay gözetleme altyapıları, çoğunlukla karanlık gece şartlarına ve açık hava koşullarına bağımlı olan optik teleskop sistemlerine dayanıyor. DARC ise hava şartlarından ve gün ışığından etkilenmeksizin günün her saati kesintisiz görev icra edebilen aktif radar teknolojisiyle fark yaratıyor.
ABD Uzay Kuvvetleri; sistemin jeosenkron yörüngedeki çok daha küçük boyutlu hedefleri bile tespit edebilen üstün hassasiyete, yüksek hedef kapasitesine ve çevik takip yeteneğine sahip olduğunu vurguluyor. Küresel ölçekte üç farklı kıtaya yerleştirilen bu üç radar üssü, yörüngedeki askeri uydulara yönelik karşı-uzay tehditlerini, yabancı casus uyduların manevralarını ve uzay çöplerini tek bir ortak ağ üzerinden anlık izleme imkânı sunacak.
