ABD Ordusu’nun askerlerin durumsal farkındalığını artırmak amacıyla geliştirdiği Entegre Görsel Takviye Sistemi (IVAS) projesi, büyük hayal kırıklığıyla sonuçlandı. Microsoft ile 22 milyar dolarlık bir tavan bütçeyle başlatılan 10 yıllık program kapsamında üretilen yaklaşık 10 bin adet artırılmış gerçeklik gözlüğünün operasyonel kullanıma alınmayacağı ve depolara kaldırılacağı duyuruldu.
Askerlerden “fiziksel sağlık” şikâyeti
Projenin başarısızlığında en büyük etken, sistemi kullanan askerlerin bildirdiği fiziksel olumsuzluklar oldu. Test süreçlerinde IVAS 1.0 gözlüklerini deneyimleyen personel; baş ağrısı, göz yorgunluğu, boyun ağrısı ve hareket hastalığı gibi sorunlar yaşadığını belirtti. Pentagon’un 2022 yılındaki değerlendirmeleri ise durumun vahametini ortaya koydu: Sistemi kullanan askerlerin, standart ekipmanlı personele göre hedeflere daha yavaş angaje olduğu ve isabet oranlarının daha düşük kaldığı saptandı.
“Olgunlaşmamış teknoloji” eleştirisi
Savunma Bakanlığı Denetim Ofisi yetkilisi Carmen Malone, Kongre’deki açıklamasında programın başarısızlığını şu sözlerle özetledi: “Gereksinimler aşırı iddialı olduğunda ve programlar henüz gelişime hazır olmayan sistemlerin peşinden gittiğinde bu tablo kaçınılmaz oluyor.”
GAO verilerine göre, operasyonel kabiliyet sağlayamayan bu proje için bugüne kadar yaklaşık 1,8 milyar dolar harcandı.
Yeni adres: Anduril ve EagleEye
ABD Ordusu, IVAS programından çıkardığı derslerle birlikte rotayı yeni bir hızlı prototipleme süreci olan Soldier Borne Mission Command (SBMC) programına çevirdi. Eylül 2025’te bu kapsamda seçilen savunma teknolojileri şirketi Anduril, geliştirilen EagleEye başlığı ile hataları minimize etmeyi amaçlıyor:
- Ağırlık dengesi: IVAS’ta boyun ağrılarına neden olan batarya sistemi, EagleEye tasarımında başlık üzerinden çıkarılarak balistik yeleklere entegre edildi.
GAO raporu, ABD savunma sanayiindeki büyük projelerin ilk operasyonel kabiliyete ulaşma süresinin 12 yılı aştığına dikkat çekerek, mevcut tedarik süreçlerinin ciddi bir revizyona ihtiyaç duyduğunu vurguluyor.
